రససిధ్ధి: Aligarh చలనచిత్ర కవిత్వానికి అనుసృజన

"యథో మనః తథో భావ, యథో భావ తథో రసః" వంటి తాదాత్మ్యం కలుగజేసిన ఆణిముత్యాల వంటి ఈ Aligarh హిందీ చలనచిత్ర కవిత్వపు పలుకులకి నేను స్వేచ్ఛానువాదం చేస్తుండగా,  "త్రిపుర" కలంపేరు తో రచనలు చేసే నా మిత్రురాలు చేసిన అనుసృజన అందింది.  మేలైన భావన పొదిగిన ఆ రచన బాగుందని (నా అనువాదం ఆపి) మీకూ పంచుతున్నాను.  "poetry शब्दों में कहाँ होती है बाबा. कविता शब्दों के बीच में मिलती है. साइलेन्सस में. पॉज़स में. फिर हर कोई अपने अपने हिसाब से अपना अर्थ निकलते हैं. "  వంటి గాఢమైన సాలోచన లోకి తోయగల సంభాషణలు చాలానే ఉన్నాయి  Aligarh  లో.  అన్నిటినీ మించిన జీవన సంవేదన,  ఒంటరి దైన్యం, అనురాగభరిత స్పర్శ కి అలమటింపు చిత్రీకరణ లోతైన స్పందన కలిగిస్తూనే ఉంటుంది తలిచిన క్షణం.  ఇది నిజ జీవితాధారిత చిత్రం.  అంశం చాలా సున్నితమైనది అయినా మనోజ్ వాజ్‌పాయ్‌ వలన దృష్టి సరైన రీతి కి మళ్ళుతుంది.  సానుభూతి, సదవగాహన మిగులుతాయి. 

-1-  ఆంగ్లానువాదం  ( అంతర్జాల సౌజన్యము తో)

O beloved moon.
Fear not the dawn that separates us.
For we will meet again when the world goes to sleep.
in the light of day, I am unseen.
it is in your light, my heart awakens.
we will dance as shadows dance.. to the songs of nightingales.
we will touch as shadows touch..
becoming one in the midnight sun.
You and me are illusions. victory and defeat are mere words.
There is no beginning nor is there an end.
This moment is the only truth.

-----
Today I lost myself to him.
At the crack of dawn he came along..
and stole my heart
(This morning Lord Krishna appeared in my dreams and stole my heart)
In the midst of my sweet morning sleep,
he lifted me gently like a fallen flower.

-2-  "త్రిపుర" చేసిన అనుసృజన 

ఓ ..నా నెచ్చెలీ..నా జాబిల్లీ..
ఊహలోని  యెడబాటు తారాడితారాడి
నీ నయనాల ఆ నీలి నీడలా కమ్మెనేమో
ఉదాసీనంగా  వాలిపోయే సంజకాంతులు
కాలేవేనాటికీ..చీకటి సీసపు పరదాలు..
గాఢ సుషుప్తిలో యీ సృష్టి సోలిపోయే తరుణాన
తనువూ మనసూ తన్మయ మై స్వప్నాల విహరించుదాము..!
దివ్య ప్రభల వెలుగుల లోకాన నేనొక అగోచర మయూఖాన్ని ..
నీ అంతరంగపు వెలుగు పుంతలలో   నేనొక చేతనా చైతన్యానికి  ప్రతీకని ..!
గాఢ నిశీధిన నింగిన    నవ్వే సూర్య కాంతుల  పందిరి ఛాయ
గాలి తెమ్మెరల ఆగి  సాగే కోకిల గాన రవళి మోహనమైన వేళ
మన నీడలతో మన దోబూచులాటలే
మమేకమైన రసదిద్ధికి  కాదా రంగస్థలమది ..
నీ నా అస్థిత్వమే మాయా బ్రాంతి ..జయాపజయాల మాటల జూదమే
ఆది అనాదిలేని ఈ కాల పరిభ్రమణంలో ముగిసిపోతున్న ఈ క్షణమే నిలువెత్తు నిష్టుర నిజము

తొలిపొద్దురేఖ రాగ రంజితమై చెంగలించిన వేళ
చేరి  దరిచేరి దొరవోలె దోచినాడు నిలువెల్ల నీలికాంతుడు
అరమోడ్పు కనుల  అరనిద్ర భారమై తరళించు ఝాము
రాలిన రేలు పూవులా గారాన యెద చేర్చి బిడియపు తెర
నయగారమున అధరముల జార్చి నన్నేలెనో నా స్వామీ !

Song of Myself: అనువాదము: "నా కావ్యము"

WALT WHITMAN—SONG OF MYSELF (1891 edition)

పచ్చిక అంటే ఏమిటి? చేతుల నిండా పట్టి నాకు తెచ్చిస్తూ ఒక బిడ్డ అడిగాడు
ఎలా ఆ పిల్లవాడికి జవాబివ్వగలను?....వాడికి తెలిసినదాని కన్నా నాకు అదనంగా యేమీ తెలియదు

ఇది ఆశాజనకమైన పచ్చని పదార్థంతో నేసిన నా స్వభావానికి సూచిక అనుకుంటున్నాను

లేదా ఇది ప్రభువు చేతిరుమాలు అనుకుంటున్నాను
మూలల్లో ఎలాగోలా సొంతదారు పేరు కలిగి,
మనము చూసి గుర్తించి, ఎవరిదో చెప్పగలిగేలా
జ్ఞాపకార్థం గా విడిచిపెట్టబడిన సుగంధభరిత కానుకా?

లేదా, ఈ పచ్చికే శిశువు కావచ్చనుకుంటున్నా...పైరుపచ్చల నుంచి పుట్టిన బిడ్డని

లేదా ఏకరీతిగా ఉన్న గూఢ లిపి అక్షరాలనుకుంటున్నా
మరి దీనికర్థం, విశాలమైన భూముల్లోను ఇరుకైన మండలల్లోను మొలకెత్తడం ఒకలానే ఉంది
నల్లజాతి వారి నడుమ తెల్లవాఋ, కెనడావారు, టుకాహో వారు, కాంగ్రెసు వారు నడుమ ఎదుగుతూ
సంబంధాలు నడుపుతూ నేను అందరినీ ఒకేలా ఆదరించాను, స్వీకరించాను

మరిప్పుడు సమాధుల మీద కత్తిరించబడని రోమముల వలె కనిపిస్తుంది

చుట్టలుగా ఉన్న పచ్చిక, నిన్ను మృదువుగా వాడతాను
యువకుల వక్షస్థలము నుంచి బయల్పడ్డావేమో
వారు నాకు తెలిసిఉండి ఉంటే నేను వారిని ప్రేమించి ఉండేవాడిని
వృధ్ధుల వనితల నుంచి వచ్చావేమో, మరి
అమ్మ ఒడి నుంచి త్వరితంగా తీసుకుపోబడిన శిశువుల నుంచి వచ్చావేమో
మరిక్కడ నువ్వే తల్లుల ఒడివి

ముదుసలి స్త్రీల నెరిసిన తలల నుంచి రావడానికి ఈ గడ్డి చాలా ముదురు వర్ణం లో ఉంది
రంగు వెలిసిన వృధ్ధుల గడ్డం కన్నా గాఢమైనరంగులో ఉంది
లేత ఎరుపు అంగిళ్ళ లో మొలకెత్తడానికీ చిక్కనైన రంగుకలది

ఓ! నేను చాలా స్వరాలను గుర్తిస్తున్నాను
అవన్నీ అంగిళ్ళ నుంచి ఊరకనే వెలికిరావడం లేదని గ్రహిస్తున్నాను

ముసలివారివి, తల్లులవి, వారి ఒడి నుండి త్వరితంగా తీసుకుపోబడిన శిశువుల సైగలు,
చనిపోయిన స్త్రీల యువకుల సూచనలను తర్జుమా చేయగలగాలని అభిలషిస్తున్నాను

యువకులు వృధ్ధుల నుంచి యేమి వచ్చిందని అనుకుంటున్నావు?
స్త్రీలు శిశువుల నుంచి యేమి అయిందని అనుకుంటున్నావు?

వారంతా సజీవులుగా క్షేమంగా ఎక్కడనో ఒకచోట ఉన్నారు
అన్నిటికన్నా చిన్నదైన అంకురం నిజమైన మరణం అంటూ లేదని చూపుతుంది
మృత్యువు ఉన్నా జీవితాన్ని ముందుకు నడిపించింది తప్పా ముగింపు వద్ద బందీ చేయడానికి వేచి ఉండలేదు
జీవము కనపడగానే ముగిసిపోయేది

అన్నీ ముందరికీ వెలుపలికి వెళ్తాయి, మరేదీ పతనమవదు
ఎవరెలా అనుకున్నా చనిపోవడమన్నది చాలా వేరు, ఒక భాగ్యము

*****
Song of Myself
-------------------

A child said What is the grass? fetching it to me with full hands;
How could I answer the child? I do not know what it is any more than he.

I guess it must be the flag of my disposition, out of hopeful green stuff woven.

Or I guess it is the handkerchief of the Lord,
A scented gift and remembrancer designedly dropt,
Bearing the owner's name someway in the corners, that we may
see and remark, and say Whose?

Or I guess the grass is itself a child, the produced babe of the vegetation.

Or I guess it is a uniform hieroglyphic,
And it means, Sprouting alike in broad zones and narrow zones,
Growing among black folks as among white,
Kanuck, Tuckahoe, Congressman, Cuff, I give them the same, I receive them the same.

And now it seems to me the beautiful uncut hair of graves.

Tenderly will I use you curling grass,
It may be you transpire from the breasts of young men,
It may be if I had known them I would have loved them,
It may be you are from old people, or from offspring taken soon out of their mothers' laps,
And here you are the mothers' laps.

This grass is very dark to be from the white heads of old mothers,
Darker than the colorless beards of old men,
Dark to come from under the faint red roofs of mouths.

O I perceive after all so many uttering tongues,
And I perceive they do not come from the roofs of mouths for nothing.

I wish I could translate the hints about the dead young men and women,
And the hints about old men and mothers, and the offspring taken soon out of their laps.

What do you think has become of the young and old men?
And what do you think has become of the women and chil- dren?

They are alive and well somewhere,
The smallest sprout shows there is really no death,
And if ever there was it led forward life, and does not wait at the end to arrest it,
And ceas'd the moment life appear'd.

All goes onward and outward, nothing collapses,
And to die is different from what any one supposed, and luckier.

(Walt Whitman’s “Song of Myself” is the great American epic poem. The poem means so many things to so many different people, and its diversity and openness are its greatest strength. It has influenced almost every major American poet of the 20th century, including T.S. Eliot, Wallace Stevens, William Carlos Williams, Langston Hughes, Allen Ginsberg, and John Ashbery. It has also been profoundly important to writers of other nationalities, especially Latin American writers like Pablo Neruda and Jorge Luis Borges. In many ways, "Song of Myself" represents the best that American poetry has to offer. As the poem has taken on new life in other languages, it has been read less as a distinctly “American” poem and more as a universal evocation of a human self searching for definition in a quickly changing world.)

Ref: http://iwp.uiowa.edu/whitmanweb/en/section-6#

అపరాజిత: Invictus (by William Ernest Henley) కు స్వేచ్ఛానువాదం

ధృవం నుంచి ధృవం వరకు నల్లటి గొయ్యి మాదిరిగా
నన్ను కప్పేసిన ఈ రాత్రిలో
అజేయమైన ఆత్మని ఇచ్చిన
దేవుళ్ళందరికీ కృతజ్ఞత తెలుపుతాను

కఠినాత్మక జీవితపు అదిమిపట్టులో
నేను జంకలేదు, గట్టిగా రోదించలేదు
అనుకోని దెబ్బల తాకిళ్ళలో
రక్తసికమైనా నా తల వంచలేదు

ఇక్కడి క్రోధము కన్నీటికి అతీతంగా
అస్పష్టంగా భయభ్రాంతులు అగుపడుతాయి
అయినా కూడా, ఇన్నేళ్ళ బెదిరింపులు
నన్ను పిరికిగా మార్చలేదు, మార్చవు

ప్రయాణం యెలా అడ్డగించబడింది,
శిక్షల చిట్టా యెన్ని నేరాలతో నింపబడింది, అన్నది కాదు విషయం
నా విధికి నేనే యజమానిని
నా ఆత్మకి నేనే అధికారిని

(అనువాదం చేస్తున్నప్పుడు తెలిసింది మూలం లోని క్లిష్టత. నాకు అర్థమైనదేదో వచ్చిన భాషలో స్వేచ్ఛానువాదం చేసాను)

Invictus
BY WILLIAM ERNEST HENLEY

Out of the night that covers me,
Black as the pit from pole to pole,
I thank whatever gods may be
For my unconquerable soul.

In the fell clutch of circumstance
I have not winced nor cried aloud.
Under the bludgeonings of chance
My head is bloody, but unbowed.

Beyond this place of wrath and tears
Looms but the Horror of the shade,
And yet the menace of the years
Finds and shall find me unafraid.

It matters not how strait the gate,
How charged with punishments the scroll,
I am the master of my fate,
I am the captain of my soul.

[“Invictus” definition. A popular poem from the late nineteenth century by the English author William Ernest Henley. Invictus is Latin for “unconquered.” The speaker in the poem proclaims his strength in the face of adversity]

నది ప్రవహిస్తుంది (నిడదవోలు మాలతి గారి కవితకు అనువాదం)

ఇది నా మరొక/ఆరవ- రవ్వంత పేలవమైన- అనువాదం.  తూలిక (నిడదవోలు) మాలతి గారి ఆంగ్ల కవితలోని పదును, నది ఊపు నా అక్షరాలకి ఇంకా అందలేదు, లొంగలేదు...అయినా నా సాధన లో కనీసం తొలి 10 అనువాదాలని పొందుపరుచుకునే స్వార్థం అన్నమాట ఇది. ప్రదర్శనాభిలాష అనుకున్నా సరిపెట్టుకుంటా...ఒక విమర్శ కలిపితేనో అభిప్రాయం తెలిపితేనో మాత్రం మరింత సంతోషిస్తాను.
------------------------------------------------------------------------------

నది ప్రవహిస్తుంది
చుట్టలు విప్పుకునే వేయి పడగల త్రాచులా

ముమ్మూర్తులా- 
అంతిమరంగాన ఆత్రుతతో, తేజస్సుతో 
మిరుమిట్లు గొలిపుతూ
నేర్పుగా అవయవాలను ఊపుతూ నర్తించే-
నర్తకి వలె
నది ప్రవహిస్తుంది

నది ప్రవహిస్తూంది
చలిస్తూ ముందుకు కదులుతుంది
నది ప్రవహిస్తు తరలిపోతూ ఉంది

ఆకాశాన్ని ఆక్రమించే నరకం లా 
లేదా, ఉగ్రంగా ప్రత్యర్థిని కుమ్ముతున్న యెద్దులా
ఎరని దూకిపట్టుకునే ఆకలిగొన్న సింహం లా 
పర్వత శిఖరాగ్ర గుహలను
పగలగొట్టుకు సాగే ఆమెని
రెప్ప వేయకుండా విస్మయంతో చూస్తాను. 
కొండవాలులలో దిగువకి సాగుతూ
బండరాళ్ళ మీదుగా నడుస్తూ
గండశిలలపై దొర్లుకుంటూ
త్రాటిమీద నడిచే నేర్పున్న గారడీవాడిలా
నది ప్రవహిస్తుంది. 

నది ప్రవహిస్తుంది
అంతలో
ఊపిరి కోసం ఉక్కిరిబిక్కిరి అయినట్లు
ఒక క్షణం ఆగుతుంది
లేదా
అనిత్యమైన జీవులు,
గతించిన ప్రాణుల ఆత్మలు, 
వారి విశ్వాసాలు,
భయాలు, ఆశాభంగాలు,
క్రోధము, లోభిత్వము,
క్షుద్రమైన అసూయలు,
అల్పమైన విషయాలని
ఆలంబన చేసుకునే అవివేకము,
ఇంకా
వేల రీతుల్లోని
నిరర్థక అభిలాషలు
రవ్వంత తిరస్కారంతో
కలబోసుకుని
నది ప్రవహిస్తుంది

అలా ప్రవహిస్తూ
ఆరితేరిన నర్తకి లా,
తన గమనాన్ని అనుసరిస్తూ,
తెలియని తీరాలకు 
మృదువైన ఆత్మలను
తన హస్తాలతో మోస్తూ,
ఠీవైన తన చేతలతో
నా హృదయాన్ని దోచుకుంటూ
నది ప్రవహిస్తుంది

అలా సాగుతూ
తన ఆకర్షణీయమైన ఎదలోకి
ఆమె ప్రోగుచేసిన వస్తువులను
విడిచిపెట్టేసిన వస్తువులనూ
తను పట్టుకున్న వస్తువులను
ఆమె స్పృశించగలదా అని
నేను ఆశ్చర్య పడతాను
తనలోకి ఇముడ్చుకొన వచ్చే
లెక్కలేనన్ని అల్పమైన వస్తువులను
ఆమె తాకి చూడగలదా?
కాగితపు పడవలు,
భగ్న హృదయాలు,
పూలగుత్తులు,
పుణ్య స్నానాలు,
నది ఒడ్డుల ఉండే ఆలిచిప్పలు,
మురికిపాదాలు,
మానవ విసర్జనలు,
ఉమ్ములు,
మృత దేహాలు,
నాచు, 
తన ప్రేగులు తుంచే
మరపడవలు
సగం కుళ్ళిన దేహాలని
కడుపులోకి నింపుతూ మొసళ్ళు,
ప్రాణాలు నిలుపుకోవటానికి
పోరాడే చిన్న చేపలు
నది ప్రవహిస్తుంది. 

సామాన్యమైన కట్టడాలలో
గంభీరమైన అలక్ష్యం తో కదులుతూ
నది ప్రవహిస్తుంది   
ఉక్కు దూలాలతో పొడుస్తూ 
కంకరమిశ్రమాలు కుమ్మరిస్తూ
సుజలాలను అపవిత్రం చేస్తూ
అజేయమైన ఆమె జలాలను
ఆటంకపరచాలని ఆసాధ్యమైన ప్రయత్నం చేస్తూ
మానవులు నిర్మాణాలు చేస్తారు  
తన గమనాన్ని అనుసరిస్తూ
నది ప్రవహిస్తుంది. 

వారి దురహంకారానికి ఆగ్రహించినదై
నది 
ఒక్క తుడిచివేతతో 
భూమికి కొత్త క్రమం తెస్తున్నట్లుగా   
మనుషులను సవాలు చేస్తూ
తన శక్తిని, సౌందర్యాన్ని, న్యాయవర్తన
ఋజువుచేస్తున్నట్లుగా 
నటరాజ కరాళనృత్యానికి
రంగస్థలి సిద్ధం చేస్తున్నట్లుగా 
ఉప్పెనలా విరుచుకుపడుతుంది,
క్రోధం వెళ్లగక్కుతూ. 
వంతెనలు, ఆనకట్టలు
మనిషి కట్టిన అల్పమైన నిర్మితాలు
వారి ఆవాసాలు
ధ్వంసం చేస్తుంది.

నేను నదీతీరాన కూర్చుని
విస్మయపడుతుంటాను..
ఒడ్డులపై ఉన్న అనేకానేక జటిలమైన జీవితాలకు
తన స్పష్టమైన గంభీర ప్రవాహానికి
నడుమ బంధం ఆమెకి ఎరుకేనా?
మానవజాతి సంఘటితంగా
తల్లులు, కూతుర్లు
తండ్రులు, కొడుకులు చేత
తిరిగి నింపబడుతుంది
రాజకీయాలు, అధికారం,
ధనం చేత కల్మషమౌతుంది  
మానవ ఔచిత్యము 
పాండిత్యము వలన పరాజయం పొంది,
విక్రయ వస్తువుగా మారి
తగ్గింపు వెల కి అమ్మబడిన చోట
హీనమైన ఆయువు తో చుట్టబడుతుంది

మానవజాతి వైఫల్యాలను లెక్కించక
ఆమె నిశ్శబ్దం గా
ఘనమైన సరళిలో సాగుతుంది

అలా కూర్చుని
ఒడ్డున ఉన్న రాళ్లకి కొట్టుకునే
లక్షలాది చిరు అలల 
వినసొంపైన గుసగుసలను
వింటూ ఆశ్చర్యచకిత నౌతాను

ఆమె 
ఏమీ ఎరుగక, నమ్రతతో
స్వతంత్రంగా, నిష్పక్షపాతంగా
తన గమనాన్ని కొనసాగించడాన్నే
ఉద్దేశించుకుందా?

వేద మంత్రాలు ఆలపిస్తూ
నిస్త్రాణ జీవులకి ఆశ్రయమిస్తూ 
దుఃఖకరమైన ప్రాణులను ఆలింగనం చేసుకుంటూ
విశ్వమైత్రి చాటిచెప్పుతూ
ఘనమైన అంగలతో
నది పీఠభూముల్లోకి ప్రవేశిస్తుంది     

అలా ప్రవహిస్తూ
అనేకమైన ఆత్మలను తాకుతూ
వేల హృదయాలను వెలిగిస్తూ 
ఇంద్రధనుస్సు రంగులను వెదజల్లుతూ
నీలిమబ్బులకు తన ఒడి పడుతూ
నది హుందాగా ప్రవహిస్తుంది
తన ప్రకాశవంతమైన దేహంలో
తానే ఆనందిస్తూ
మంద్రంగా లయబద్ధమైన స్వరాలాలపిస్తూ  
నది ప్రవహిస్తుంది

ప్రాయమెంచని నర్తకిలా నది ప్రవహిస్తుంది,
శతాబ్దాల విజ్ఞానాన్ని
దివ్యలోకాల యోధుల తేజస్సుతో
మహారాజ్ఞి వర్చస్సు ని 
విశదీకరిస్తూ నది ప్రవహిస్తుంది...

నది, జీవము
ఒకదానిలో ఒకటి అంతర్భాగమై
చిక్కైన బంధంలో
మెలిపడి ఉన్నాయి...
నది ప్రవహిస్తుంది
అలా నది ప్రవహిస్తుంటే

జీవితం సాగుతుంది. 

(04/17/2014)
--------------------------------------------
RIVER FLOWS
----------------

The river flows
Like a thousand-hooded cobra
Uncoiling
In a sly, sensuous oscillation
Like an archetypal danseuse
In a dazzling finale,
Full of zest and splendor,
The river flows.

The river flows.
And moves on as she flows.
The river flows
And moves on

I gaze in amazement
As she bursts through 
The caverns on the hilltops
Like a towering inferno
Devouring space,
Or, a raging bull
Charging his opponent,
Hungry lion
Pouncing on its prey,
The river flows
Rolling down the mountain slopes
Stomping on the rocks
Tumbling over the boulders
Like an expert juggler on a rope.

The river flows. 
And
Stops for a moment
As if gasping for breath
Or, 
To size up
With a touch of disdain, 
The transient lives,
The lost souls of animate things, 
Their hopes,
Fears, frustrations,
Anger and avarice,
Petty jealousies,
Foolish clinging 
To insignificant things
And
Thousand shades of
Empty aspirations.
The river flows.

The river flows 
Stealing my heart
With her imperious gestures,
Like a seasoned dancer,
Following her own course, 
Carrying the tender souls 
In her arms 
To the unknown shores
As she flows.

I wonder...
Does she feel the things
She holds
In her luring heart
The things
She collects
In time and tide
And
Leaves behind 
As she moves on?
Does she feel 
The umpteen silly objects
She is forced to contain,
Paper boats, 
Broken hearts,
Flower bouquet,
The holy dip,
Seashells on the riverbeds,
The dirty feet,
The human waste, 
The spit,
Dead bodies, 
The moss,
Motorboats 
Tearing her guts,
Crocodiles glutting
Over the half-decomposed bodies,
Little fish 
Fighting for their lives
The River flows.

The river flows
Moving in a stately defiance
Of the mean structures
Men construct,
Poking steel, 
Pouring concrete,
Desecrating the pious waters
In a desperate attempt to curb
Her invincible waters
The river flows
Following her own course.

Enraged by their arrogance,
The river
Bursts forth into a
Ravishing outpour
Of fury,
Shattering
The dams and bridges 
The mean structures men built
And their dwellings,
In one clean sweep
As if
Breaking ground 
For a new order,
As if challenging
Their inadequacies,
And Proving
Her own strength
Beauty
And integrity.
As if 
Staging the fiery Cosmic Dance 
Of Nataraj.

I sit there on the shore 
And wonder..
Is she aware of the bond 
Between her apparently Unfathomable flow
And the complex lives of the myriads on the banks? 
The mankind conglomerate
Replete with 
Mothers, daughters
Fathers and sons,
Polluted with
Politics, power
And money,
Electric lights 
Engulfed by 
Low life,
And,
Where,
Scholarship has failed
Human decency,
And turned into a market commodity
And sold at discount price

She flows quietly, 
Like a royal gamut
Untouched by the failures
Of mankind

As I sit there,
Listening 
To the murmurs of the
Million little ripples,
Hitting the rocks on the shores,
Melodious to the beat,
I wonder.

Is She,
Unaware, unobtrusive, 
Unattached, indifferent, 
Intent on pursuing 
Only her own course?

The river enters the plateau
In a noble stride
Reciting Vedic chants
Propping up the drooping spirits
Embracing the dismal creatures
And unfolding universal harmony.

As she flows
Touching myriad souls 
Lighting up thousands of hearts,
Splashing the colors of rainbow
Holding up her generous heart
To the dark clouds, 
The river flows
Graciously,
Basking in her own lustrous spirit,
And murmuring rhythmic notes.
The river flows.

The river 
Flows like an ageless dancer
Imparting the wisdom of centuries
The mettle of a divine warrior
And the aura of an empress,
The river flows...

The River
And the Life 
Entwined in one
Intricate bond
Each 
An intrinsic part 
Of the other...
The river flows.
And
As the river flows
Life goes on. 


(Nidadavolu Malathi, 3/3/98)

"స్నేహ గీతం" - Tagore

నాకిది తొలి పూర్తి అనువాదం. 10/10/2012 సమీపాల్లో గురుదేవుల ఈ గీతం అదే మొదలు నా దృష్టికి రావటం.  

ఆ గత స్మృతుల మాధుర్యాన్ని
ఎన్నటికైనా మరిచిపోగలవా?
అవి మన నయనాలు కాంచినవి, మన జీవన స్వరాలు
ఎప్పటికైనా మరపుకు రాగలవా?

నా నేస్తం, మరొక్కసారి తిరిగిరా
వచ్చి నా జీవితాన భాగంగా నిలువు
మన నవ్వుల కన్నీళ్ళ భాష్యాలు చెప్పుకుందాము
ఆ మాటల్ని  అనుభూతిద్దాము

ప్రత్యూష సమయాల్లో మనమిద్దరం పూలని సేకరించాము
మనం ఇరువురం గంటలకొలదీ ఊయలలూగాము
ఇద్దరమూ కలిసి వేణువు ఊదాము
నీడల్లో నిలిచి గీతాలు ఆలపించాము
మధ్యలో ఎక్కడో విడిపోయాము,  ఎటు పోయామో తెలియరాలేదు
ఏదో ఒక రోజు నీకు నేను మరొకసారి తటస్థపడితే
వచ్చి నా జీవితాన భాగంగా నిలువు

BTW, ఈ గీతం చదవగానే నాకు నాదే పాత కవిత ఒకటి "నేస్తం, ఒక్కసారి తిరిగిరావూ?"  అన్నది పలకరించింది. 

The memories of the good old days
Can you ever forget it?
It was seen by our eyes, was voice of our life
Can it ever be forgotten?

Come back once more, my friend
Come and be a part of my life
We will talk of smiles and tears
And will feel very good about it

Together we have plucked flowers in the dawn
Together we have spent hours on the swing
Together we have played the flute
Sang the songs under the shade
We parted in between, never knew where we went
If again I see you someday,
Come and be a part of my life. 

'Ekla chalo re' Rabindranath Tagore కవితానువాదం

/* One of my first translations from 10/15/2012*/

వారెవరూ నీ పిలుపుకి బదులీయకపోయినా ఏకాకిగా సాగిపో
వారు వెరపు తో మొగము చాటేసినా
ఓయి ఓ అభాగ్యశీలి
నీ మనసు విప్పి స్పష్టం గా నీవే సంభాషించుకో

వారంతా ఎటో మళ్ళిపోయి అడవి దారుల్లో నీకు తోడురాకపోయినా
ఓయి ఓ అభాగ్యశీలి
నీ బాటలోని ముళ్ళు తొక్కుకుంటూ
రక్తసికమైన త్రోవ వెంబడి సాగిపో

గాలివాన ముంచుతున్న నిబిడాంధకార నిశీధిలో వారెవరూ దీపం చూపకపోయినా
ఓయి ఓ అభాగ్యశీలి
ఉరిమే మెరుపు వంటి వేదనతో హృదయాన్ని రగిలించుకుని
ఆ దీపశిఖని వెలుగుతూ ఉండనీ

If they answer not to thy call walk alone,
If they are afraid and cower mutely facing the wall,
O thou unlucky one,
open thy mind and speak out alone.

If they turn away, and desert you when crossing the wilderness,
O thou unlucky one,
trample the thorns under thy tread,
and along the blood-lined track travel alone.

If they do not hold up the light when the night is troubled with storm,
O thou unlucky one,
with the thunder flame of pain ignite thy own heart
and let it burn alone.

"తత్ త్వం అసి"

This Poem is originally written by Ravi Yelamanchili.  As I liked the content a lot and desired to share the essence in telugu to my blog readers, I attempted this translation. All credits hence must be given to Ravi.)

వినిపిస్తున్నదంతా - వింతగా
బుద్దికి ఏమీ తోచదు

మా ఊరి కొబ్బరిచెట్టులా కాదు,
ఈ గర్విష్టి ఓక్ చెట్లు 
ఋతువులోనూ మేను వంచి
నేలను చుంబించవు

నాకు ఈ చలిరోజులు అస్సలు నచ్చవు 
వాయు మావయ్య బడి అయ్యాక 
ఉప్పు చెరువు దగ్గరకి వాహ్యాళికి తీసుకువెళ్ళడు
మొద్దుబారి ముడతలుపడిన వేళ్ళతో నా నల్లని జుట్టుని నిమరడు

కనీసం బ్రహ్మ నాలుగు ముఖాల్లో ఆవలింత వస్తే
ఏమి జరుగుతుందో అన్న కట్టుకథ కూడా వినిపించడు

మానసికనిపుణులు మావయ్యకి పట్టిన జబ్బుకి
ఋతు ప్రభావాన కలిగే కలత అని పేరు పెట్టారని అమ్మ చెప్తుంది

అందుకేనేమో ఆ వసారా లో చెక్కమెట్ల మీద కూర్చుని
మంచు వంక తదేకంగా చూస్తుంటాడు-

గడ్దిమీద, చలికి ముద్దకట్టిన నేల తోనూ
"తత్ త్వం అసి", "తత్ త్వం అసి" అంటూ
ఒక పెద్దమనిషి తరహా కరచాలనం చేసినట్లుండే
తన చుక్కలలేడి కాలిగిట్టల శబ్దం కోసమే
నిరీక్షిస్తూ.

ఒక చిరు అనువాద ప్రయత్నం: 
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
(అమెరికాలోనే పుట్టి పెరిగి, 15 ఏళ్ళ ప్రాయంలో నా స్నేహితురాలి కొడుకు, రవి తన పాఠశాల కవితల పోటీలో ప్రధమ స్థానం గెల్చుకున్న కవిత ఇది. కొన్ని స్థానిక పత్రికలలో ప్రచురితమైంది. నాకు అనువాదాలలో ప్రవేశం బహుస్వల్పం. కానీ, ఈ ఏడాదిగా ఎన్నోసార్లు చదివి ప్రయత్నించాను. ఇవేళ్టికి కాస్త మరొకరికి పంచే స్థాయికి తేగలిగాను అనుకుంటూ, ఆ చిరంజీవి ప్రజ్ఞ ని నేను ప్రదర్శిస్తూ-)

Ravi | “That Thou Art”
---------------------------

Everything hear – is strange.
Sense makes nothing: 

unlike our coconut trees in the village, 
these arrogant oaks don’t arch their trunks
and kiss the ground even when 
the monsoon arrives.

I hate these winter days the most:
Uncle Vayu doesn’t 
walk me to the salt lake after school, 
run his calloused and wrinkled hands
through my black hair, 

or even tell me that silly story
about what will be left after
the four heads of Brahma 
have begun yawning.

Amma says that the psychologists
diagnosed Uncle Vayu
with a type of depression called 
Seasonal Affective Disorder.

Maybe that’s
why he sits outside 
on the wooden porch steps 
and stares at the snow– 

just waiting to hear his 
spotted deer’s hooves
make the sound 
“Tat Tvam Asi,” “Tat Tvam Asi”
against the grass, frozen stiff, 
like a gentleman’s handshake. 

శుక్రవారం

Forough Farrokhzad Farsi కవితానువాదం

సందడిలేని శుక్రవారం
బావురుమంటున్న శుక్రవారం
ఇరుకైన పాతసందుల్లా వ్యాకులపెట్టే శుక్రవారం
నలతపడ్డ సోమరి తలపుల శుక్రవారం 
చీదరపెట్టే వంకరటింకర కొనసాగింపుల శుక్రవారం
అపేక్షించని శుక్రవారం
అణకువ కలిగిన శుక్రవారం

ఖాళీ గృహం
ఏకాంతగృహం
పడుచుదనపు తాకిడికి తాళం పెట్టిన ఇల్లు
సూర్యుని కల్పనలు, చీకట్లు ఒదిగిన ఇల్లు 
ఒంటరితనం, శకునం, డోలాయమానాల లోగిలి
తెరలు, పుస్తకాలు, బీరువాలు, పఠాల లోగిలి

అహ్, నా జీవితమెలా నిశ్శబ్దంగా, నిర్మలంగా సాగుతుంది,
లోతుగా పారే ప్రవాహంలా 
అటువంటి పాడుబెట్టిన నిశ్శబ్ద శుక్రవారాల ఆత్మగుండా
అటువంటి ఉత్సాహరహిత ఖాళీ గృహపు హృదయంగుండా
అహ్, నా జీవితమెలా నిశ్శబ్దంగా, నిర్మలంగా సాగుతుంది

Friday | originally translated from Farsi to English by Ahmad Karimi-Hakkak

Quiet Friday 
deserted Friday 
Friday saddening like old alleys 
Friday of lazy ailing thoughts 
Friday of noisome sinuous stretches 
Friday of no anticipation 
Friday of submission.

Empty house 
lonesome house 
house locked against the onslaught of youth 
house of darkness and fantasies of the sun 
house of loneliness, augury and indecision 
house of curtains, books, cupboards, picture.

Ah, how my life flowed silent and serene 
like a deep-running stream 
through the heart of such silent, deserted Fridays 
through the heart of such empty cheerless houses 
ah, how my life flowed silent and serene.

ఈమె నాకు చాలా నచ్చే కవి (కవయిత్రి అనటం నాకు నచ్చదు కనుక). ఎక్కడో గుండెల్లో ఒక నాడి, నాళం ఆమెది నాదీ ఒకటేననిపించేంత సామ్యం ఉంది మాకు.

07/02/2014

'స్నేహ' కలం నుంచి: Holocaust సమయాన ఒక బాలిక భావాలుగా

స్నేహ నా కూతురైన నా ఆరోప్రాణం. ఇదివరలో ఓసారి తన కవితలు ఇక్కడ పెట్టాను. మరొకసారి పంచుకుందామని- 

One Step Closer

Shots heard ‘til the back of the line.

Ten shots, ten more,

The line is shortening.

Step-by-step I approach death.

His arms wide open,

Accepting.

Memories flashed past,

Family, mother, father, brother,

I will meet you soon.

Reality snaps back,

Three sets left, now two,

One.

I step,

Others step forward from behind

What thoughts have they?

It’s their last.

Time has come,

Fear is not what I have.

Goodbye Hell,

Hello Family.

ఒక అడుగు చేరువగా
------------------------

వరుస చివరికంటా గుళ్ళమోత వినవచ్చింది
పది తూటాలు, మరొక పది
వరుస తరిగిపోతూ ఉంది

అడుగు వెంట అడుగు వేస్తూ నేను మృత్యువుని సమీపిస్తున్నాను
వెడల్పుగా సాచివున్న అతని చేతులు
సమ్మతినిస్తున్నాయి

గతస్మృతులు వెలిగాయి
కుటుంబం, అమ్మ, నాన్న, సోదరుడు
మిమ్మల్ని నేను త్వరలోనే కలుసుకుంటాను

వాస్తవం చిటెకెవేసి వెనక్కి లాగింది
మూడు జట్లు మిగిలాయి, ఇకిప్పుదు రెండు
ఒకటి

నేను అడుగు వేసాను
నా వెనుగ్గా ముందుకు సాగుతూ వాళ్ళు
వాళ్ళు ఏ ఆలోచనల్లో ఉన్నారు?
అదే వారి చివరి యోచన

సమయం ఆసన్నమైంది
నా వద్ద ఉన్నది భయం కాదు
నరకమా, వీడ్కోలు

హలో కుటుంబం.

*****

Crematoria

A snatcher, a kidnapper,

Someone who drags,

Children, Men, Jews, Her.

Catch a breath,

Air, not fire

The taste, bitter.

Sound, dead.

Voice, calm.

She, Pale

Several begin to sing.

Didn’t they know?

No,

Not Death Camps

And

Not the Crematoria.

Open for her,

She knows.