ఆత్మోల్లాసం!

అంటే..అంత ఆనందంగా ఉంది అని అన్నమాట!  ఆత్మ బంధువు,  ఆత్మీయ స్థానం అనిగాక మా మనిషి, మనవాడు అని చెప్పాలని లేదు. 

ఉత్సాహో వ్యవసాయ ప్రతీక వంటి ఒకరిని పదిలపరుచుకునే ఓ ఊసు. ప్రకాశం బారేజ్, నాగార్జున సాగర్ డాం, ధవళేశ్వరం అంటే నాన్నగారి ఉద్యోగానుభవాల విజయపరంపర మనోయవనిక మీద నాట్యమాడుతుంది.  ఇప్పుడు విజయవాడ, గన్నవరం అనుకోగానే హర్షాతిశయం మిన్నంటుతుంది నీ వల్లే నీ వల్లే...!

జీవితం లోకి అడుగులు పడే తరుణంలో ఎవరేమి సాదిస్తామో, ఎవరెంత సవిస్తారంగా తమ తమ అనుభవం తో నలుగురికీ తోడ్పడుతామో తెలియని అమాయకత్వపు నాటి రోజుల్లో 'పలుకే బంగారం' అన్నట్లు ఉండే తను.. ఇలా తన వృత్తి రీత్యా ఎన్నెన్నో పరిధిలోనివి, ఇంకాస్త కార్యసాధన అవసరపడేవీ అధ్యయనం చేసుకుని, పూర్తి అవగాహనతో అత్యంత శ్రద్ధ వహించి సామర్థ్యం సమకూర్చుకుని, నిపుణతతో విధులు నిర్వహిస్తూ నలుగురి నోట మంచిమాట అందుకుని, పదుగురికీ సహాయకారిగా నిలవటం  నాకు ఎంతెంతో ఆనందం. 

ఎందరమో దేశం విడిచాము, తనవంటి కొందరు అక్కడే స్థిరపడి, ఇంకాస్త అభ్యుదయం సాధించటానికి పాటుపడి,  జనానికి జన్మభూమికి అందించే సేవలు ఎంతో స్ఫూర్తిదాయకం.  ప్రభుత్వ అధికారులలో ఇటువంటివారి శాతం పెరిగే కొద్దీ జన వికాసం, జాతి విజయం తప్పక సాధిస్తాము!

నాని! సదా నీ శ్రేయస్సు, యశస్సు మనసారా కోరుకుంటూ, నీ ఆయురారోగ్యాలు మరింతగా నాకూ ప్రేరణ కావాలని మురుసుకుంటూ, నీ జీవిత ధ్యేయాలన్నీ సిద్ధించాలని నీవారమైన 'మేమంతా' అభిలషిస్తున్నాము.  మనసైన మాట మహా బరువు సుమా, అందుకే నిన్ను ఇక్కడ నాకు తెలిసిన నలుగురిలో కూడా పడేస్తున్నాను..అలవి కానివి కొన్ని బయటకి చెప్పేయాలి కదు!?

*-----*-----*-----*

ఉత్సాహః = ప్రయాసమును ఓర్చుట

వ్యవసాయః = విశేషముగా నిశ్చయించుట

సాగరసౌధం

ప్రముఖ కూచిపూడి నాట్యాచార్యులు శ్రీ చింతా సీతారామాంజనేయులు గారు మలిచిన నృత్య రూపకం "సాగరసౌధం" గూర్చిన అన్వేషణ తో పాటుగా నా చిరు అనుభవం కలగలిసిన అనుభూతి.  ఎవరికైనా ఈ నృత్య నాటిక పరిచయం ఉంటే పూర్తి పాటల సాహిత్యం సంపాదించటానికి సహాయపడండి.

అలుపన్నది యెరుగక పరవళ్ళతో, ఉరవళ్ళతో ఉరికే నదిని చూస్తే- ఉప్పొంగే ఆనందం,  అలాగే- అంతులేని అనురాగం, ఆవేశం, అదుపులేని ఆరాటం కూడ కనిపించేది.  అలా కొండల్లో, కోనల్లో పరుగులు పెట్టి సాగరసంగమం అయ్యే నది ఈ ప్రకృతిలోని స్వేఛ్ఛకి ప్రతీక అనిపించేది.  ఎప్పుడోనే ఓ కవి మనసు నది గమనాన మరో కోణాన్ని చూసింది. నాగార్జుగసాగర్ ఆనకట్ట నిర్మాణానికి కొత్త భాష్యం వెదికింది.  ఈ నాట్యకారుని చేత "సాగరసౌధం" అనే రసవత్తరమైన సంగీతభరిత నృత్యనాటికగా రూపొందించబడ్డాక, కృష్ణానదిని ఒక స్త్రీగా అన్వయించి ఆమె కన్న కల తాలూకు వేదనని అలాపిస్తూ మొదలై,  ఆనకట్ట నిర్మాణ మానవ మేధా విజయకేతనం తో ముగిసే ఈ నృత్యనాటిక మేము చేసేవారం.  నాటి ప్రదర్శన నాకు కళ్ళకు కట్టినట్లు గుర్తు.  నేను నాగార్జునాచార్యుడిగానో, నదిగానో అభినయంచేదాన్ని.  పిన్న వయసులో పలుమార్లు ఈ ప్రదర్శనకై చేసిన నిరంతర సాధన వలన నాకు బాగా గుర్తుండిపోయింది. "సాగరసౌధం" నాగార్జున సాగర్ ఆనకట్ట నిర్మాణం లో భాగస్తులైన ప్రతి ఒక్కరు ఒడలంతా పులకించిన అనుభూతితో వీక్షించిన నృత్య నాటిక. 1975 నుంచి అభ్యసించి, పూర్వాభినయం తో ఆరితేరి ప్రదర్శించి, ఎందరినో అలరించిన అనుభవం గత స్మృతుల్లో ఎప్పుడూ గేట్స్ తెరవగానే దూకే కృష్ణమ్మలా ఉంది.  కానీ, 1980 తర్వాత చూడలేదు, వినలేదు. కనీసం వ్రాతప్రతి తెచ్చుకుని ఉంచుకోవాలి, ఒక పూర్తి నాటిక రికార్డ్ పదిలపరచాలి అని తెలీని ప్రాయం. ఇప్పుడు మనసు పొరలు తొలగించి ఆలాపనలు ఇలా పట్టుకునే ప్రయత్నం! తప్పక ఏదో ఒక మార్గంలో అందిపుచ్చుకోగలనని భావిస్తున్నాను.. సంగీత రూపకం గా చాలా బావుండేది ఈ ప్రదర్శన.

"నిజమేనా, నిజమేనా నేను కన్న కల నిజమేనా.... కష్టాలను నష్టాలను కవితలల్లుకున్నాను.. ఎటు తోచక పోయితినే సాగరమునకు" అని తన అపార జలశక్తి వృధాగా రాళ్ళలో, ముళ్ళలో ప్రవహించి, అడవుల్లో సాగి, సముద్రపు పాలవుతుందని విలపించే నదీమతల్లిని ఓదారుస్తూ ఆధునిక మానవుడు వస్తాడు. "రండి రారండి వెలుగు జెండా ఎగరేయండి, కృష్ణమ్మ ఎద నిండే ఖిల్లా నిర్మించండి..సుత్తులు మ్రోగించండి సుర దుందుబులెందుకండి" అని నినాదాలిస్తూ ఆనకట్ట నిర్మాణం తలపెట్టి పూర్తిచేసి "నీ ఆశలు, ఆశయములు నిండిన సాగరమిదే, సాగర సుధా సౌదామిని సాగరసౌధమ్మిదే.." అని ఆమెను సంతృప్తి పరచటం, ఆ సమయాన రిజర్వాయరు తవ్వకంలో నీట మునిగిన బౌద్ధారామాన్ని నాగార్జునకొండ పైకి మార్చటం జరుగుతుంది.  అపుడు నాగార్జునాచార్యుని పాత్ర వస్తుంది. "ఎవరో నను పిలిచినారు, విధియే పడత్రోసి చనిన శిధిలాలను కదలించి.. " అని సమాధి/తపో ముద్ర విడిచి లేచి జరుగుతున్న ఆధునికదేవాలయ నిర్మాణానికి సంతుష్టుడై నిష్క్రమిస్తాడు.  తన జలాల సద్వినియోగం కాంచిన ఆనంద నాట్యం చేసే కృష్ణమ్మ "ఆహా ఆహా ఎంతటి అమర పురాంగణమిది, విద్యా విజ్ఞాన శక్తి విజయ ప్రాంగణమిది.." అని సంతృపిగా రాగాలాపన చేయటం తో ఆ నృత్యనాటిక ముగుస్తుంది.

ఇలా నేను వినతి పంచుకుని, వెదికి సాహిత్యం అందబుచ్చుకుని యేమి సాధిస్తాను!? యేమీ లేదు- మా నాన్న గారి జీవితకాలంలో కృష్ణానది, నాగార్జునసాగర్ ప్రస్తావనలతో ఆయనలో జలపాత హోరు ఎగిసిపడేది అనుభవాల వరవడితో. నేను పుట్టిందీ, తొలిదశల నా జీవితకాలంగడిచిందీ అక్కడే.  మాకూ ఎక్కువ మూలాలు, బీజాలు నాగార్జునసాగర్ లోనే.  ఆయన అధ్వర్యం లో ఒకసారి పుష్కరాల పనులు కొనసాగాయి, 2016 లో మా కజిన్ ఒకరి పర్యవేక్షణ లో కీలకమైన పనులు జరిగాయి. నాన్నగారిని తలుచుకుంటూ,  తనని అభినందిస్తూ, నన్ను నేను గర్వంగా చూసుకుంటూ- ఆ ఘనమైన బాల్యపు కీర్తిశిఖరాలపై మేము ఎగురవేసిన బావుటా వంటి- ఈ నాటిక ని గుర్తున్నంత వరకు రాసుకోడమే ఆ యిద్దరికీ నా మనః పూర్వకం గా వేయగల పతకం.  నేను అమితంగా ఇష్టపడే నాన్నగారికి, అపరిమితంగా అభిమానించే తనకి ఎప్పటికీ అపారమైన అనురాగంతో ఇలా కృతజ్ఞత తెలుపగల అవకాశం జీవితం తిరిగి తిరిగి ఇవ్వాలని అభిలషిస్తూ...
*****

పాత్రధారులు: కృష్ణా నదీమతల్లి,  నాగార్జునాచార్యుడు, జనశక్తి

1) తన జలాలు ఊరకనే వ్యర్థంగా సాగరపాలు కావటం కలగాంచిన నదీమతల్లి శోకంంతో విచారాన మునిగి పాడే ఈ పాటతో మొదలౌతుంది
"నిజమేనా నిజమేనా నేను కన్న కలనిజమేనా"
2) సామాన్య ప్రజానీకం ఆమెని చూసి తల్లడిల్లుతూ పాడేపాట
"తల్లీ కృష్ణా నదీమ తల్లి
కష్టాలను నష్టాలను కవితలల్లుకున్నావు
ఎటుతోచక నీవే పోయితివె సాగరమునకు"
3) యువ రక్తం ఉరకలెత్తే నేతల గీతం ఆ తదుపరి ఇలా సాగుతుంది
"స్వంతంత్ర భారత ప్రభాత కాంతి
శాంతి దూతలం"
4) ప్రభుత్వ పర్యవేక్షణలో కార్మిక శక్తి నిర్మాణ సమయాన శ్రామిక గానం:
"రండి రారండి వెలుగుజెండా ఎగరేయండి
కృష్ణమ్మా ఎద నిండే ఖిల్లా నిర్మించండి
బండలెత్తుకుని రండి
బంగారమదేనండి
సుత్తులు మ్రోగించండి
సురదుందుభులెందుకండి"
5) ఈ సమూహ సందడి కాంచి తపస్సు నుంచి మేల్కొన్న నాగార్జునుని స్వగతం:
"ఎవరో నను పిలచినారు
విధియే పడద్రోసి చనిన శిధిలాలను కదలించి"
6) నిర్మాణం పూర్తి అయ్యక ఆనకట్ట మీద పరుగులిడుతూ కృష్ణమ్మ ఆనందహేల:
"ఆహా! ఆహా! ఎంతటి అమర ప్రాంగణమిది!
విద్యా విజ్ఞాన శక్తి విజయ ప్రాభవమిదె
ఆ కొండ పైనేమి వైకుంఠమా ఈ లోయ దరినిది కైలాసమా
ఏది నాగార్జున కొండ? ఏడి నాగార్జునుడు
ఓహో ఆ కొండ పైన ఉన్నారా, కొండ మీద నేమిటి నా గుండెలోనే ఉన్నారు..."
7) ప్రజానీకం అంతా ఏకమై హర్షధ్వనులతో పాడే పాట తో ముగుస్తుంది
"నీ ఆశలు ఆశయములు నిండిన సాగరమిదె
సాగరసుధా సౌదామిని సాగరసౌధమ్మిదే"

పిట్టగోడ-పిట్టఘోష: 5

Illinois State Bird- Northern Cardinal అంటూ కాస్త గౌరం ఎక్కువే ఇస్తుంది ఈ అమ్మి..కానీ, "బుల్లిపిట్ట బుజ్జిపిట్ట గూటిలోని గువ్వపిట్ట వెంట వెంట వచ్చే వారి పేరు చెప్పవే ఎవరే ఎవరే పిలిచేది నేనెట్టా ఎట్టా పలికేది," అని వెంట వెంట వస్తుంది.. ఎట్టా పలికేది నేను.. నా పక్షిగానం ఎరుగని మనసు కాదులే అని సరిపెట్టుకుంటా మరి! పెట్టిన మేత, పళ్ళు రుచి చూసి పోతా... 

 

  

వడియపు తెప్పలో గోంగూర ముద్ద!

ఆంధ్రమాత గోంగూర వరకు మరి నేను భోజనం పెట్టే మాతనే!

అలంకార ప్రియో విష్ణుః అభిషేక ప్రియో శివః |
నమస్కార ప్రియో సూర్యః బ్రాహ్మణో భోజనప్రియః ||

హరిహరులు, సూర్యచంద్రులు అలరారిన లోగిలి మాది! నిత్యం లక్ష్మీ కళ ఉట్టిపడే పెరటి తోట, వాకిలి తట్టున వనం మా ఇంటికి చిరునామా... నువ్వుల నూనె/కాచిన ఆవనూనె నలుగుతో అభ్యంగన స్నానం అదీ కుంకుళ్ళు/శీకాయ పులుసుతో తలారా స్నానం కర్చూరాలు, బావంచాలు, వట్టివేర్లు పొడి చేసి ఇంట్లో తిరగలి లో విసిరి వస్త్రకాయం పట్టిన పెసరసున్నితో పూర్తికావాలి, ఇంటి పాడి గేదెకి వెన్న పూసి, వేడినీటి స్నానం కూడా పరిపాటి, అదన్నమాట మొదటిపంక్తి వైనం నా లోగిలిలో... అనునిత్యం యే పొద్దూ బ్రహ్మఘడియల్లో లేచి "కరాగ్రే.." శ్లోకం తో పాటుగా మరెన్నో వల్లె వేస్తూ/వేయిస్తూ ప్రతి శక్తికి, విద్వత్తుకీ నమస్కారం ప్రియం గా సమర్పిస్తూ, గాయత్రి మంత్రం జపిస్తూ మా నాన్నగారు తన శాయశక్తులా అవిద్య మా ఇంట చోటుచేసుకోకుండా బ్రహ్మజ్ఞానం తెలిసినవారు బ్రాహ్మలు అన్న వివేచనతో మమ్మల్ని పెంచారు.. అటువంటి మా నాన్నగారు మంచి భోజన ప్రియులు. భోజనం ఆస్వాదిస్తూ తినటం, రుచిని స్వఛ్ఛంగా ఆహ్వానిస్తూ వీలైనంత అమ్మకి చేరువగా ఉంటూ ఆహారం వండించటం, పక్కనుండి వడ్డించి రవ్వంత నిర్దయగానే ఎలా యేవి తినాలో నేర్పినందున, అనుభూతిస్తూ కుటుంబం అంతా చేరి ఒక ఆహ్లాదకరమైన వాతావరణాన్ని స్వాగతిస్తూ తినేవారం...ఆయన గరిటె తిప్పి వండినవి ఇంతా అంతా వంటలు కాదు- బూందీ దూయటం తీయటం, కోడి కూర, చేపల పులుసు, బిరియానీ, కాజాలు... పదును మీద కూరగాయలు కోయటం, నౌజుల్లాంటి వాటి రుచికి లౌజు తిన్నంత రుచి రప్పించటం, మిరపకాయ బజ్జీ లో కూరిన వాము చింతపండు గుజ్జు కారం మా బొజ్జల్లోకి కూరిన వైనం అన్నీ ఇంకెన్నో ఆయన నాకు నేర్పినవే. నిజానికి 70వ దశకం లోనే కొత్తిమీర సలాడ్స్, బూడిదగుమ్మడి సూప్స్ మాతో తినిపించిన ఆధునిక ఆరోగ్య ప్రదాత తను. అలా ఆ రుచులు తెలిసిన జిహ్వ మూలానే అభిరుచులూ బాగుండేవి... పద్యాలు, పాటలు, భజనలు, గద్యాలు, నాటకాలు ఇల్లంతా భలే ఉండేది. పెళ్ళికాని బ్రహ్మచారులు, పెళ్ళైనా నోరూరి ఆగి వెళ్ళేవారు, స్వాములు, భోక్తలు, భక్తులు, అతిధులు, అభ్యాగతులు మా అమ్మ వంట నాన్నగారి వడ్డన మా విసుగుదలలు చవిచూసినవారే !!! ఒక్క విస్తరితో తినకూడదు, ఒక విస్తరైనా దానం ఇవ్వనిదే ధర్మం పూర్తికాదు అన్న నియమం, సహ పంక్తి ఉండాలి అన్నదీ అన్నిటికీను- నిజానికి నాన్నగారి తరం లో ఎందఱో ఎరుగని కొన్ని విషయాలు నా బిడ్డలకీ తెలుసునంటే అది ఆయన చలువే.

 

అటువంటి నాన్న గారు చెప్పినవన్నీ పచ్చబొట్టల్లే మెదడుని పరుచుకుని... వెంకటేశ్వరస్వామికి గోంగూర ముద్దపప్పు ఇష్టమట...శుక్రవారం అమ్మవారికి నేతి పాయసం, శనివారం గోంగూర పప్పు, పరవాన్నం వాడకం అలవాటు. 22 సం క్రితం దేశం వదిలినప్పుడు తెలిసింది శనివారం తాజా గోంగూర దొరకని ఇబ్బంది అంటే ఏమిటో...ప్రతి వారం వెలితి గా ఉండేది, ఉపవాసం ఉన్నట్లు తోచేది. క్రమేణా ఇల్లు ఏర్పరుచుకుని పెంచటం వచ్చే వరకు ఇండియా నుంచి తెచ్చిన పచ్చడి వాడకం ఉండేది. అలా అలా పిల్లలకీ మప్పేసాను. పెద్దమ్మ/యువ కి అల్లం, గోంగూర పచ్చళ్ళు ముద్ద పప్పు నప్పితే, చిన్నోడు/స్నేహ కి మాగాయ, కొత్తిమీర పచ్చళ్ళు, మరుగు చారు ఇష్టం - వడియాలు తప్పవు, కాచిన నెయ్యి సరేసరి... 

 

ఇలా సాగుతున్న నా జీవితంలో ఇపుడు శనివారం నియమం లేదు; నాన్న తలపు తినేస్తే ఆయన అమర్చిపెట్టిన జీవనశైలి ని చుట్టూరా సృజించుకుని గడపటం తప్పా! అటువంటి ఈ రోజు నాన్న గారు తిన్నట్లే వెల్లుల్లి పోపు వేసిన గోంగూర పచ్చడిలో తెల్ల ఉల్లిపాయ ముక్కలు, మెంతులు వేసి కాచిన నెయ్యి, పొత్తల్లే వండిన అన్నం, వడియాలు, గడ్డ పెరుగు (ఆయన చూస్తుంటారు ఎందుకంటే చిన్నప్పుడు ఆయనే తినిపించారు, ఇప్పుడూ ఆయన జ్ఞాపకాలతో తింటున్నాను కనుక సంబరపడతారు, నేను అర్థాకలితో ఉంటే విలవిలలాడింది ఆయనే కనుక...)  వడియపు తెప్పలోకి కూరిన ముద్దతో జీవుడు భవసాగరపు తీరాలు దాటి స్వర్గవాస కొలనుల్లో తేలిరావాలి. నలుగురికీ పెట్టిన మనిషి మిగిల్చి వెళ్ళిన వారసత్వం సాక్షిగా, అచ్చం తాతని పోలిన మనస్తత్వం తో యువ మీదుగా మరొక తరం వరకు మా ఇంటి కొంగుబంగారం పదిలం !!!

పిట్టగోడ-పిట్టఘోష: 4

"పిడికెడు బియ్యం పిచ్చుకకి వేసి, గంపెడు సంబరం నాదేనంటూ ఎగిరితే ఊరుకోనోచ్.. అరిచి గీ పెట్టి, 'చిన్ని నా పొట్టకి నీవే రక్ష' అని నీకు అనిపించేలా చేసి మరీ సాధిస్తా నా భుక్తి," అంటూ ఇదిగో యిలా ...!

గిన్నెలో చీకటి!

దుప్పట్లో మిన్నాగు లా ఇదేమిటో అనుకుంటున్నారా!?

స్నేహ కి నాకు నడుమ ఒకానొక ఉదయాన-
అమ్మా! ఇక్కడ చీకటిగా ఉంది
ఏమి పిల్లల్రా ఈ మాత్రం వెలుగు చాలదా?

నువ్వే చూడు..చాలా చీకటిగా ఉందమ్మా, Light అనకుండా Bright ఏంటి?
సరే! లైట్ వేసుకో
గిన్నెలో చీకటిగా ఉంది, లైట్ వేస్తే ఎలా పోతుంది? లైట్ చెయ్యాలిగా...
ప్చ్! స్నేహీ.. వస్తున్నా ఉండు
చూడు, ఎంత చీకటిగా ఉందో! ఇంకొంచం పాలేస్తావా
ఓ......ర్నీ, "టీ" సంగతా నువ్వనేది, చిక్కగా ఉందా :)
మరి "Dark" గా ఉంది కదా!? చీకటి అనరా!?
సరేరా.. అలా వెళ్లి కూర్చో (నేను నవ్వాపుకుని ఇంకాసిని పాలు కలిపి ఇస్తూ), పంచదార వేస్తారు, పాలు పోస్తారు/కలుపుతారు అనాలిరా
మరి...
చాలు చాలు..చల్లారిపోతుంది, తాగేయ్
అమ్మా! You're wrong! చలి ఆరదు, chill అవుతాయి టీ
అబ్బా! తల్లోయ్ తాగరా బాబు

పిట్టగోడ-పిట్టఘోష: 3

తెలుగు పాటలు విని కూనిరాగాలు తీసేవారికి ఓ క్విజ్ .. విన్నారా ఈ పాట? 


"కళ్ళలోకి కళ్ళు పెట్టి చూడలేకున్నా
చూడకుండా ఒక్క నిమిషం ఉండలేకున్నా
...
అదేరా ప్రేమంటే కన్నా"

విని ఉన్నట్లయితే ఇంతకన్నా బాగా మరెవరైనా చిత్రీకరించగలరా...!

పిట్టగోడ-పిట్టఘోష: 2

Bird watchers/lovers! Hawk on my Deck..నేనీ ప్రకృతీ పరమైన పురా పునీత పరవశాన- పరవళ్ళు తొక్కుతూ- ఇలా...! ఏ మాట కామాటే చెప్పుకోవాలి; ఇంత దగ్గరగా, కేవలం 5 అడుగుల దూరం కి (నడుమ కిటికీ అడ్డుగా ఉన్నా) గ్రద్ద వచ్చి వాలటం అదేదో గండభేరుండ పక్షి వచ్చినంత సంబరం గా ఉంది.

దశదిశలా తన చూపు, తన రూపే దశావతారాలు నాకు... "ఏ సీమదానివో ఎగిరెగిరి వచ్చావు అలసి ఉంటావు" అని ఇరువురమూ ఒకరికొకరం...మేత వేసీవేయగానే ఇట్టే వచ్చి ముక్కులు పగిలేలా పొడుచుకుతిని తుర్రుమనే బుజ్జిగాళ్ళ కన్నా, తీరిగ్గా నాకోసమే అన్నట్లు వచ్చి నలుదిక్కులా పరికిస్తూ కళ్ళు ఒళ్ళు నిక్కపొడుచుకుని చూసే నన్ను పలుకరించే ఈ కృష్ణపక్షి కి నే దాసోహం! ఎక్కువగా నాకు కలలో గరుడ/గండభేరుండ పక్షి కనపడుతుంది... రెక్కలు విశాలంగా విస్తరించుకుని ఒక్కోసారి ఎగురుతూ, ఒక్కోసారి ఏవేవో శిలా రూపాలుగా మారిపోతూ.

That 180 degree turns of the neck on both to right and left is a "Oh, WOW!!!" I feed small birds and it came for its feed i.e. those birds! Food Cycle continues...!

పిట్టగోడ-పిట్టఘోష: 1

11/11/2016:  ఓరోరి నువ్వుండ్రా, ఆమె గోరు సూరీడ్ని చూస్తూ తచ్చిట్లాడేప్పుడు వచ్చి కాచుక్కూచ్చున్నాము. ఇదిగో మనం బొద్దు గా కాక స్థూలకాయం పెంచుతూ ఉన్నామంటే, రాబోయే చలికాలం లో ఉధృతి ఎక్కువంట, 

 ఇదిగో అందుకే ఈ బల్లలు బోర్లేసి "రండర్రా వర్కౌట్ చేద్దాము, చైర్ స్వింగ్, చీర్ఫుల్ సింగ్," అంటూ రొద; తన కొత్త పిట్టయోగ క్లాసులో చేరితేనే మేత పెడుతుందట.."నీ అల్పాహారం నువ్వే సాధించు, లే రెక్కలార్చి ఎగురు, నోరు పెగిల్చి పాడు," అని అదిగో చూడు ఆమె కూడా పెద్ద పిచ్చుక అయిపాయె! శుభ్రంగా గోడల మీద పెట్టేది మునుపు...ఆమె పిచ్చిగానీ మనం చిక్కితే మాత్రం తను చలికి చిక్కకుండా తప్పుకుంటుందా? ఏదోమాయ చేసి ఇవాళకి మేత సంపాదించాము,  కలిసి ఉందాంరా కలిసే ఉండాలి రా...!!!

పేరులో ఏముంది!?

చెప్పేస్తే ఒక పనై పోతుంది- నాకు హాయి, నలుగురికి నవ్వు లేదా ఎకసెక్కం కాదూ మూతివిరుపు కసింత ఊదాసీనత కొండొకచో యేదో భావన కలుగుతుందిగా!?

పుట్టగానే నాకు ఇవ్వబడిన పేరు "పార్వతి" అది మా సీతమ్మామ్మ పెట్టారు కనుక, నేను నానమ్మ కూచిని కనుక, క్రమేణా అమ్మ మార్చుకున్న 'ఉష' కన్నా "చిన్న సీతమ్మ" గా చలామణి అయ్యాను, ఆ పేరు విన్నప్పుడు కోపం వచ్చినా, "నేను 'పారు' ని లేదా 'ఉష' ని," అని అరిచి చెప్పినా ఆగలేదు కాలం.."జగన్మోహిని" చిత్రం సమయంలో కొత్తగా 'జూజ' అనేవారు "జూనియర్ జయమాలిని" :) బహుశా నా దెయ్యం చూపులో, మోహనాకారమో, రమణీయమైన నృత్యమో కారణం. నడుమ యూనివర్సిటీ లో DJ usha దుబ్బు జుట్టు ఉష అన్న నామధేయం కూడా దాటి వచ్చాక ..ఇంతలో ఎన్ని వింతలో అన్నట్లు ఒక పుష్కరం గడిచిపోయాక ఎవరో "రోజా" చూసి వచ్చి "ఉషాంటీ మధుబాల లా ఉన్నారు," అనేసరికి అలాగ..అలా అలా మళయాళీ, స్పానిష్ మార్కు పేర్లు/వైనాలు అద్దబడి, అతకబడి బొద్దుగానో/బక్కచిక్కిన భామిని గానో ఉంటుండగా "సమంత లా ఉన్నావు మొహం చూస్తే, వెనక జుట్టు రమ్యకృష్ణ స్టైల్," అంటూ నాకొక అహం, అస్తిత్వం ఉండనీయని రొదలు తాకి పోయాక (అవన్నీ కృత్రిమమైనవేనని తెలిసిపోతుండగా) పండుగ ఉదయం పరవాణ్ణం వంటి మాట వదిన నోటి వెంట వచ్చింది "నిన్ను చూస్తే అచ్చం మీ నాన్న గారు చుట్టూ ఉన్నట్లే ఉంది, నీ స్వభావం అంతా మావయ్యగారిదే, ఆలోచనలు, ప్లానింగ్ భలే భరోసాగా ఉంది," అని. ఎంత హాయిగా ఉంది నాన్న నాలో మూర్తీభవించడం..అదీ ఆహార్యం లో ఆహారపు అలవాట్ల నుంచి మొదలుకుని ఆలోచనాతీరు వరకు నాన్నగారిని పోలిన కారణం గా నేను ముచ్చటగా 'JK' aka (also known as) 'Junior Kesava' అని పిలుచుకునే నా బిడ్డ నాతో ఉన్న క్షణాల్లో-ఆ క్షణం నుంచి అలా తడిసిన కళ్ళలో ఒక కంట సీతమ్మ లోకం, ఒక చూపు ఆవరణ నాన్న ప్రపంచం లోకి త్రోవలు పరుస్తుంటే నా ముద్దుల కూతురు "నా పిల్లలకి అమ్మమ్మ కుడుములు, పొంగల్ చేసిపెడతా," అంటూంటే (ఆ ధ్వని తనకి నేను చెప్పి తినిపించిన అమ్మమ్మ వంటలది కావచ్చు, లేదా నాకు రాబోయే మనవలకి తను అమ్మగా చెప్పే ఊసులదీ కావచ్చు) ఈ తరతరాల తరగని రక్తబంధాల భావోద్వేగాలు నన్ను సంద్రాన పడవలా ఊపుతున్నాయి, ఇక నాకు కట్టబడిన తెరపైన బొమ్మల తెరచాపలు ఎన్నైనా సరే, సంతోషం గా స్వీకరిస్తాను- మీరు మరువలేని మరువపు గుభాళింపునై మిగిలిఉంటాను...!

"బీటల్లం భోజ్యం": అనగనగా అమ్మల కథకొక కొసమెరుపు!

కథలోకి కంటిచూపు తిప్పేలోగా పంచుకోవాలని ఓ- అప్పుడప్పుడు ఆలోచనల్లోకి వచ్చే- ప్రశ్న: కౌసల్య పెట్టకపోయినా కైకేయి ఉందిగా రామబాలకునికి తినిపించన్, యశోద కూరిపెట్టినా తస్కరించి మరింత లాగించన్ కన్నయ్య కి వెన్నతో పెట్టిన విద్య, వకుళమాత పెళ్లిసందడితో సరిపెట్టింది, అంతా మంచి అమ్మలు.  కాకపోతే, కైకసి ఎంచక్కా పూజలు చేసుకుంటూ, పాటలు పాడుకుంటూ కనిపిస్తుంది అంటే ఆమెకు కలిగిన నలుగురూ, రావణ, కుంభకర్ణ, విభీషణు, శూర్పణఖలు తిండిపేచీ ఎరుగని బంగారుబిడ్డలా?
 
పోతే, నాకు సస్పెన్స్ కథ నచ్చదు కనుక- ఇందులో నీతి యేమంటే అమ్మైనా నాన్నైనా ప్రతిఘటన, ప్రతీకారం తీర్చుకోవాలనుకుంటే ఎటువంటి మినహాయింపులు ఉండవు, జరిగేది ఒకటే!  

ఇక కథ అంశం పాతదే.  ఈ అమ్మల జీవితం లో ఆవేదన వండింది తినని, అసలు అన్నమే తిననని, ఆకలి లేదంటూనే నానా చెత్త లాగించే పిల్లకాయలతో మొదలై, వాళ్ళు ఆకతాయిలు మాత్రమే కాక ఆటకాయలు కూడా అయినట్లయితే, వారి ఎదుగుదలలో భాగం గా అమ్మకి ఎదురుపాఠాలు నేర్పి పెంపకం ఒక ఎదురీత గా మార్చినప్పుడు ఆక్రోశం గా మారుతుంది. అదే కాలక్రమేణా క్రోధం, క్రౌర్యం ఇత్యాది అష్ట రసాలలో అధిక శాతం రసాలు పీల్చుకున్న మమకారం తగ్గి కారం ఎక్కువై ప్రతీకారం గా మారుతుంది. అనగా, అష్ట నాట్యరసములు శాంతము తోడు చేసుకుని నవరసాలుగా ప్రసిద్ది కనుక అష్ట మాతృ రసములు కూడా శాంతము తో ముగుస్తాయి, అంచేత ఇవి కూడా తొమ్మిదే లెక్కకి.

పిల్లదానితో నా పాట్లు నోము కథల్లోకి ఎక్కాలి- పాక పూజ ఒకటి ముందుగా కనిపెట్టబడి జన ప్రాచుర్యం పొందాలి కనుక ఇక ఆ పనికి నడుం బిగిస్తాను. మీకీపాటికి అర్థమై పోయుండాలి అసలిక్కడ కథ లేదని. మళ్ళీ కథకాని ఈ కథ లోకి...ఎలా వండినా యేమి వండినా కేవలం వికారం అనే ఉద్వేగం తో నాకు "ఇంకా బాగా పెంచాలి, లాలనగా చెప్పుకుని- నాన్నగారు నాకు అలవాటు చేసినట్లే- దీనికీ మన వంటలు వంటబట్టేలా చెయ్యాలి," అనే ఉషారు నాలో పుట్టించటం దానికే చెల్లింది. నేనూ దాదాపు 20సం. వయసు వరకు తిండి దగ్గర పేచీలతో కాల్చుకుతిన్నాను కనుక నాకూ నా పితృదేవతల శాపవశాత్తు ఇవన్నీ సంభవిస్తున్నాయని కూడా నమ్మేదాన్ని. అసలా శాపవిముక్తి కి మార్గం అడగలేదని కూడా గుర్తులేకపోయింది. అదీకాక, శ్రీలంక తమిళుల ఇంట పెరిగి కాస్త, అమెరికన్ చైల్డ్ కేర్ లో ఉండి కాస్త దానికి అదొక రకమైన మిళిత వంటల మక్కువ పెరిగింది. చచ్చీచెడి పప్పు, కూర, చారు, పెరుగు పాట పాడి పాడీ (ఆకేసి ఆం పెట్టి పప్పేసి... విన్నారుగా?!) ఆ 4 తిని అరాయించుకోవటం నేర్పేసరికి దానికి 7 ఏళ్ళు రావటం, వంట చెయ్యాలన్న ఆశయం కలగటం తో నా పాట్లు మొదలయ్యాయి. 

ఇటాలియన్ అలవాటు చేసుకునే సరికి, కొరియన్, అది దాటేసరికి ఈస్ట్ యూరోపియన్ అక్కడ నుంచి ఒక్క అంగలో సౌత్ అమెరికన్ ఇలా అది మొత్తం ప్రపంచ వంటల వేదిక గా నా వంటగదిని మార్చేసాక ఎక్కడో యేదో పరిణామం సంభవించి అది అచ్చంగా ఇండియన్ కిచెన్ కి మారిపోయింది. భలే భలే అని బాంగ్రా, డాండియా ఆడేలోపే కథక్, కథాకళి బాణీల్లోకి తోసేసి పలానా కూరగాయ పలానాగా వండితే తింటాను అనే విప్లవం లేవదీసింది. ఇక నా సహనంకి కాలం చెల్లిపోయింది. మరి యేమి చేసానయా అనంటే ...

.. గ్రీన్స్ మంచివి అని ఒప్పించి ఒక్కసారే 4-6 పచ్చ పచ్చాని కూరలు వండేసి దానికి నచ్చిన ఆ ఒక్క రకం పే...ద్ద గిన్నెలో చూపి మిగతావి మధ్య మధ్య ముద్దల్లో నొక్కేసి దాని నోట్లోకి కుక్కేయటం (ఖచ్చితంగా నేనే తినిపిస్తా ఆ పూట) అంటే బెండ, బీర, సొర, పొట్ల, జుకినీ, బీన్స్, కాకర, స్పినాచ్ గట్రా
.. తనంత తనే తిన్నప్పుడు మెత్తగా నూరేసిన హెర్బ్స్ , స్పైసెస్ గ్రేవీలోకి కలిపేసి ఎలాగోలా కమ్మని రుచి రప్పించి కోరి కూరుకుని తినేలా మాయ చెయ్యడం- ఈ రకం గా ముల్లంగి, కాబేజీ, బ్రస్సెల్ స్ప్రౌట్స్ ముద్దల్లోకి ముద్దుగా చేరిపోతాయి
.. ఖచ్చితం గా ఈ లిస్ట్ లోవి వండినప్పుడు ఇవాళ రణం తప్పదు అనుకున్నప్పుడు ఉదయం నుంచి భోజనం అయ్యేదాక మౌనవ్రతం లేదా తీక్షణ దృక్కుల ముద్ర వేసుకుని తిన్న కంచాలు సింక్ లోకి చేరాక శాంతం పులుముకోవటం

అటువంటి ఒక రణభరిత వంటకం ఇది: 'బంగాళ భౌ భౌ' అని శ్రీలక్ష్మి "చంటబ్బాయ్" సినిమాలో భయపెట్టినట్లు కాదు కానీ దీనికి "బీటల్లం భోజ్యం" అని పేరు పెట్టా; చెయ్యడం మీ చేతి బలాన్ని బట్టి ఉంటుంది- పోపు కమ్మగా వేసుకుని, ఘాటుకి తగ్గ పచ్చిమిర్చి, ఉల్లిపాయ, టమాట ముక్కలు ఐదారు నిమిషాల ఎడం లో వేసి మగ్గ పెట్టి, ఉప్పు పసుపు గట్రా వేసుకుని, బీట్ రూట్ పేస్ట్ (అప్పుడే రుబ్బాలి) వేసి దగ్గరగా ఉడకనిచ్చి, జీలకర్ర ధనియాల పొడి కూడా రంగరించి, అప్పుడు అస్సలు రుచికి ఆదరువు అయిన మామిడిఅల్లం ఎంచక్కా కోరుకుని ఎంచక్కా పైపైన చల్లి 2 నిమిషాలు ఉడకబెట్టి, తురిమిన కొత్తిమీర, కుంకుడు గింజంత వెన్న వేసి, మూత పెట్టి ఒక్క నిమిషం ఉంచి ఆపాలి. చాలా బాగుంటుంది. ఇప్పుడు అర్థం అయిందా చెయ్యి ఎన్ని రకాలుగా తిప్పాలో? ఇలా చేసిన ఈ కమ్మటి భోజ్యం వేడి వేడి బ్రౌన్ రైస్ లేదా గోధుమ రొట్టెలకి భలే జతపడుతుంది. 

ఇలా నేర్చుకున్న పెంచుడుతనం ఏకలవ్య విద్య కనుక ఎవరెవరి పిల్లలని బట్టి వారే ప్రతీకారం తో సాధించాలి, మధ్య మధ్యలో తోసుకువచ్చే అమ్మతనాన్ని ప్రతిఘటిస్తూ! కథ ఇక ?? కి, మనమిక మరొక వంటలోకి...

ఎవరిదీ స్వర్గం

సూర్యుడు చంద్రుడు వస్తూ పోతూ, చెట్లు గాలులు ఆడుతూ, పిట్టలు పిల్లలు పాడుతూ, పువ్వులు ఆకులు నవ్వుతూ కనిపిస్తారు/వినిపిస్తారు-  మబ్బులు ఎగురుతూ వానలు వెదుకుతూ వస్తాయి... మరిక ఎవరో 'ఇదిగో దేవకన్నెల నాట్యాలు , గంధర్వ గానాలు, యక్షినీ మాయలు, కిన్నెర కింపురుష హొయలు, ఆకస గంగలు,' అని ఒక స్వర్గాన్ని ఎందుకు వివరించాలి, నా నిర్వచనం నాకు అందాక!? నేను నా స్వర్గపు ద్వారాలు, ఎల్లలు దాటుకుని  ప్రాపంచిక పోకడల నరకం వైపు తొంగి చూడను; చూసినా ఫర్వాలేదు అక్కడ కొన్ని సాహిత్యాలు, సంగీతాలు, సుందరవనాలు  స్వర్గం ఖాళీ లేదని అద్దెకి ఉంటున్నాయి, వాటితో సావాసం చేసేస్తా! 

My glass runneth over too!

ప్రయాణాల్లో గమ్యం చేరటమే పరమావధి కానీ అందులోనూ కాసిని వెసులుబాట్లు కావాలనుకోవటం పెరుగన్నంలో మాగాయ కోసం చూసుకున్నట్టే. రైలైతే కిటికీ పక్కన సీటు,  ఎదురు సీట్లో ఒక బుజ్జాయో/చిన్నారో, విమానమైతే చదవటానికి ఒకటీ రెండు పుస్తకాలు ఇవన్నమాట 'కొంతకాలం కిందట బ్రహ్మదేవుని ముంగిట' నేను కోరుకున్నది. బస్సు లో ఎలాగూ గందరగోళమే కనుకా నేనూ యధావిధిగా సగం వినపడే పిచ్చాపాటీ మాట్లాడుతూనో లేదా గోళ్ళు చూసుకుంటూ గడుపుతాను (కొరకటం మేధావుల పనిట!).

2 దశాబ్దాల నాడు  వెలగబెట్టిన ఉద్యోగం పేరుకి 'scientist' - అంటే అసలుకి సాఫ్ట్ వేరు లో బగ్స్ పెడతం, అవి కనిపెడతం - కనుక ఆ మాట కనపడితే కళ్ళు కదలవు, మెదడు మేత పడేదాకా మొరాయిస్తుంది.

ఇక ఆ ఉపోద్ఘాతం చాలిస్తే...నేను చదివిన 4 మంచి మాటలు, నాకు తెలుగులోకి అనువదించే ఉద్దేశం లేనివి ఇవి.

"As a scientist, my glass is always 100% full -- with water and air." -Taylor Wilson (17y old nuclear scientist!)

The above is from an article I read while flying to NJ in May.  The complete article is very good and is available at:  The Wonders, the Weirdness, theLife Lessons of TED 

I am just putting down some points I jotted down in my pocket note book.

• A former corporate lawyer spoke with passion about the power of introverts. (“There’s zero correlation between being the best talker and having the best ideas,” she said softly.) 

In 1996, Sherry Turkle might have blogged her way through a week at TED—if blogs existed back then. That was the year the MIT professor gave her first rousing TEDTalk about “celebrating our life on the Internet.” Her early enthusiasm for living online put her on the cover of Wired. This morning, she’s on the TED stage to say how worried she is about our connectivity habits. “The little devices in our pockets are so psychologically powerful that they don’t even change what we do, they change who we are,” she says.

• “Technology creates the illusions of companionship without the intimacy of friendship.” She believes we need to cultivate a capacity for solitude and teach it to our children. We must reclaim sacred spaces for conversation at work and home. Most of all, “we need to learn how to listen to each other again, including the boring bits.”  - Sherry Turkle

•  “We all have nerd power, we just forget.” We all grow up thinking we are artists, engineers, astronauts, and dreamers, but then give over to doubt and practicality. In short, we let someone more capable take the lead. “But there is no one else. Just you,” she says. “If we’re lucky, someone steps in, takes a hand and says, ‘Let me help you believe.’”  - Regina Dugan

• Poet Billy Collins says great ideas need percolating. “It took a long time to put the wheel and the suitcase together,” he says. “Schlepping is an ancient and honorable art.” Takeaway: Read more poetry. 

• Diana Nyad’s TEDTalk about attempting a swim from Cuba to Florida at age 60. (“My goal is to not suffer regrets,” she says on her way to a standing O.) 

Finally I would concur fully with David on what he said of emotions and feelings “Apparently, nobody has developed an app to replace reflection, deep conversation, and human connection; and nobody’s worked out an emoticon that registers awe quite as well as human goose bumps.”

*-*-*-*-*

So, what's my intention in sharing this?  I am making sure that my glass runneth over...ఇక ఒకరి అనుభవాలనుంచి ఎంత తీసుకోవాలన్నది వారి వారి అభిమతం/ఐచ్ఛికం.

ఈ పచ్చని మణులలో ఏ కవితలు దాగెనో!

“దారి పక్కను గడ్డి  సెజ్జను దాగి ఉండే బీదను, నిరుపేదను పూజకంటే వస్తిని,  ఏ మోజులేని చిన్నివిరిని,  ప్రభువు కొలువునదాసిని,  శ్రీపదములకు తివాసిని”  గడ్డి పూవు భాషని ఇంత బాగా చెప్పగలిగేది కృష్ణశాస్త్రి గారు ఒక్కరేనేమో! వసంతుని రాకడకి ఊరంతా వేడుగ్గా ఉంది.  ప్రతి ఇంటి ముంగిట, పెరట్లో ఉద్యానవనమంత శ్రద్దగా తీర్చి దిద్దేస్తున్నారు.  ఇకపై ఫోటోయిత్రుల మురిపాలుగా ప్రదర్శనలిస్తాయవి. కానీ, ఎవరికీ పట్టని ఆరుబయల్లో అసలు పసిమి పచ్చలు మెరుస్తున్నాయి.  ఆ గడ్డి మొక్కలు నేలంతా అలుముకు పోయి మట్టి కనపడకుండా పాకుతున్నాయి.  కణుపు కణుపుకీ ఆకులు, మొగ్గలు, ముద్దగానో, నక్షత్రాల్లానో – వాటికవే తీర్చి దిద్దుకుంటూ – స్వయంభువు వనదేవత బిడ్డలు.  

మొన్న నడకలో నిలదీసాయి.  నిన్నటి నడకలో,  హోరుగాలిలో, కుంభవృష్టికి సిద్దమౌతున్న క్యూమిలోనింబస్ మేఘాల కప్పు కిందన,  నా కామేరా కి అందాయి.  ఇన్నాళ్ళకి నా ప్రయత్నం సిద్దించింది. సరీగ్గా అటువంటి వేళల్లో ఆ అందాలు సంపాదించాలన్న కాంక్ష తీరింది.  ఇవన్నీ 2 గంటల  వ్యవధిలో 3 మైళ్ళ నడకలో తీసినవి, పైగా మా ఇంటి నుంచి కాలినడకన 5 నిమిషాలు పోగానే ఎదురౌతాయి.  

అవును మీ ఊహ నిజమే, పడమటి నేలమీద (to be precise, breathing on this land - the heart land, bread basket, corn belt, mid-west and my cozy den) మా ఆంధ్ర అన్నపూర్ణ/rice bowl of Andhra ని, కోనసీమ ని,  కృష్ణా గోదారమ్మల్నీ మరి మరీ బెంగగా గుర్తుకు తెచ్చుకుంటూ "ఈ నల్లని రాళలో యే కన్నులు దాగెనో, ఈ బండల మాటున యే గుండెలు మ్రొగెనో..ఓఓ…”  అన్న కవిగారిననుకరిస్తూ నేను “ఈ పచ్చని మణులలో ఏ కవితలు దాగెనో, ఈ పువ్వుల దాపున యే కలతలు వీడునో..ఓఓ...” అని బాణీ కట్టాను. ;)

పచ్చిక బయల్లో తారాడదామని అటుగా అడుగేస్తే,  ప్రేమ తడిలేక ఎండిపోయిన నా ఎడద నీ ఎదుట పరిచినప్పుడు నీవు జాలువార్చిన అనురాగ తుషారాల్లో నాలో వెల్లువైన లేత పచ్చిక చివుర్ల మమతావేశం మాదిరిగానే ఆ  గరికెలో ఓ చిత్రం! 

నేను ప్రకృతిలో వెదికే ప్రతి అందాన్ని నా భాష్యంగా చెప్తే,ఆ ప్రతి పదానా  పరవశంగా అదే ప్రకృతి ని దర్శిస్తూ, పలుకులుగా పరిమళించే కృష్ణ గీతిక నా బంగారు భావన కి అంకితం ఈ పచ్చిక పూలహారం. 

పది బొమ్మల పాత ఊసులు!

ఇవాళ సమయమంతా నా పాత ఫోటోలు అటూ ఇటూ సర్ది,  మరొక 2 గంటలు కొత్తవి తీసి ఇలాగ గడిపేసాను.  అందులోవే కొన్నిపంచుతూ - మరిన్ని ప్రశ్నలు సంధిస్తూ...

ఇక్కడ నేల, నీరు సాక్షిగా మిడిసిపడుతున్న జలపుష్పం చూసారా?  మీలో ఎవరికైనా దాని ఊసులు తెలుస్తాయా?

జలపుష్పం - జతపడిన జంట

2008 నుంచి నన్ను  ఎరిగినవారికి ఆ పైన ఉన్న బొమ్మ ఏమైనా గుర్తు చేసిందా?  అవును,  దాదాపు 25 మందిమి కలిసి 35 రచనలతో రాసిన  జలపుష్పాభిషేకం సంకలనానికి నాంది పలికిన నా రచన "ఎనిమిదో చేప" గీతం లో జంట వీళ్ళే.  యారన్ ని అడిగి పంచుతున్నానిది.   మా ఇంటి వెనుక చెరువులో జల పుష్పం అది.  మరి కొన్ని జలపుష్పాల వయ్యారం  ఇక్కడ.  అవి తినరు, అలా పట్టి ఇలా వేసేస్తారు.  అతను అలా నన్ను అడిగి వచ్చినవాడే.  ఇప్పటికీ ఈ బొమ్మ పిల్లలకి చేప ని చూపటానికో,  సరదా జ్ఞాపకానికో పనికొస్తుంది.

http://en.wikipedia.org/wiki/Adenium

10 రోజుల నిడివితో తీసిన ఈ పూలని చూసి, పేరు చెప్పండి.   అక్కడా ఇక్కడా వెదికి చీట్ చేయొద్దు. :)  చెప్పిన వారికి నా మొక్క ఇవ్వను కానీ పెంచటం నేర్పుతా! ;)

DESSERT ROSE

http://www.angelfire.com/hi/AdeniumsofHawaii/

చిక్కుడు తీగె,  కుదురు రెండున్నాయి ఇక్కడ

అబ్బో - చెప్పొచ్చారు కానీ,  ఆ గుత్తులు చూసి కణుపు చిక్కుడు అని చెప్పలేమా ఏమి!

చుక్కకూరపూత

ఇక్కడ సోరేల్ దొరికినా అది మన చుక్కకూర లా  తోచదు.;  అందుకని  తంటాలు పడి తేవాలీ  విత్తనాలు,    పాట్లు పది పెంచాలలాగే!

పొదీన పువ్వు

ఈ పూల పేర్లు,  క్రిందన ఉన్న ఆకు కూర చెప్పటం కాదు,  ఈ చలి దేశాన పెంచానని అచ్చెరువూ పడాలి.  అదే మీకు క్లూ...

బచ్చలి కుదురు

 ఇక మిగిలిన ఈ జతా చాలా దగ్గరవి.  చెప్తే మీకొక రెసిపి ఇస్తాను...

ముల్లంగి పూత

మా మొదటి ముల్లంగి దుంపలు

మామూలుగా ప్రతి ఏడు పెంచే వాటికి తోడుగా, కనీసం 2 రకాలు కొత్తవి కలుపుతా -  పోయినేడాది ఆ పై 6 కొత్తవి వచ్చాయి.    నాకు తోట పని అంటే ఉన్న ఇష్టం,  ఇంకా ఎవరెవరు ఏమి పెంచుతారో అన్న ఆసక్తి కలిపి ఇలా!  ఇక మీ మీ తోటల - పలుగు పారల కబుర్లు చెప్పినా సంతోషమే, చెప్పకపోయినా సంతోషమే.  నా తోట నాదేగా! ;)

చివరిగా వివిధ వేడుకల్లో మా పూల అమరిక:  ఒక్కోసారి అంతా పద్దతిగా పెంచి, ఇలా  త్రెంపటమా అనిపించినా, అస్తమానూ తోటలో తిరగలేను,  ఇలా నా చేరువగా ఉన్నాయన్న స్వార్థం!

డైనింగ్ టేబుల్ మీద సెంటర్ పీస్ గా

నా బతుకమ్మ ఏది ఇందులో?

రాండమ్ గా పేరిస్తే ఇలా

కాస్తంత పద్దతిగా చేరిస్తే ఇలా

పడతుల సిగలోకి సిద్దమవుతూ - బిక్కు బిక్కుమంటూ

ఓ పయనం లో ఆ నాలుగు, ఈ నలుగురు

“It is my right to be uncommon ...”  - Dean Alfrange ఆ మాటలు ఆయన అన్నది ఒక ఉద్దేశపూర్వకంగానే అయినా ఒక కార్యాన్ని, లక్ష్యాన్ని ఎంచుకునే ప్రతివారికీ వర్తిస్తుంది.  తెలుగు బడి పర్వం నా జీవితం లో మొదలు కావటానికి పూర్వాపరాలివి.  నాతో ఉండి నన్ను నడిపేది నా స్వంతమైన స్ఫూర్తి మాత్రమే.  ఇక్కడ చెప్పే నాలుగు విషయాలు,  నలుగురు వ్యక్తులు -  ఎంతో కృషి, కుతూహలం, శ్రద్ద,  పట్టుదల పెంచిన అంశాలు.  మరి కొంత మార్గదర్శకాలు.

20సం. క్రితం ప్రవాస జీవితంలోకి రానున్నానని తెలిసినపుడు ముందుగా వచ్చిన బెంగ – ‘తెలుగు’ వారుంటారా? అంటే ఆంధ్రా నుంచి వెళ్ళినవారు అని కాదు.   ‘తెలుగుదనం’ తెలిసిన తెలుగువారు.  తెలుగుదనాన్ని ప్రేమిస్తూ, గౌరవించేవారు.  ఉంటారా?  ఉండరా?  ఉంటే నాకు తెలుస్తారా?  నేను ఇలాగే ఉంటానా?  తెలుగుదనాన్ని నిలబెట్టుకుంటానా? ఈ భయం లోలోపల  పెరిగిపోతూ ఉండగానే సిడ్నీ వెళ్ళి పడ్డాను.   వెళ్ళిన వారం తెలిసిన ఒకరి ద్వారాగా ఈ ప్రైవేట్ చానల్స్ రాకమునుపు మనకి దూరదర్శన్ లో  వారానికొకమారు వచ్చే “చిత్రమాల” వంటిదే అక్కడ ఫీజీ ఇండియన్ కమ్యూనిటీ చొరవతో వచ్చే సినీగీతాల ప్రోగ్రామ్ ఉందని తెలిసి కాస్త ఊరట.   అలా ఒక నెల కి తెలుగు రేడియో కార్యక్రమం “తెలుగువాణి” ప్రతి శనివారం ఉదయం 2 గంటల పాటు ప్రసారమౌతుందని తెలిసింది.  అది లగాయతు పని ఉన్నా పక్కన పడేసో, లేదా ఉదయపు పని పూర్తి చేసుకుని బాసింపట్టు వేసుక్కూర్చుని రేడియోలోకి చెవి నొక్కి మరీ వినేదాన్ని.  పొత్తిళ్ళలో బిడ్డనుంచుకునీ కూడా వదిలేదాన్ని కాదు.  “ఈ వారం ప్రశ్న”  అని అడిగేవారు, సరైన సమాధానమిచ్చినవారిలో ఒకరికి బహుమతి ఉండేది.  దానికి సమాధానం చెప్పేవరకు ఊపిరి బిగపట్టుకుని,  చెప్పాక బహుమతి  ఎవరికోనని మరింత బిగుసుకుని గడిపేదాన్ని.  

ఆ ప్రశ్నలు-సమాధానాలు వలన ఎన్నో కొత్త కొత్త విషయాలు తెలిసాయి.  అలా గడుస్తున్న వారాంతాల్లో ఒక ఆదివారం ఒకరి ఇంట్లో నేను మాట్లాడే తెలుగు విని “పై వారం రేడియోలో వార్తలు చదువుతారా?” అని అడిగారు ఆ రోజే పరిచయమైన ఒక వ్యక్తి.  కాస్త మొహమాటంగానే ఒప్పుకున్నాను.  వివరాలు తర్వాత ఇస్తామన్నారు.  చదవటమేగా ననుకున్నాను నిజానికి.   గురువారం నాడు సాయంత్రం ఫోను,  ఫలానా వారిని అడిగి వార్తలు తెచ్చుకుని తెలుగులోకి అనువదించి శనివారం ఉదయం  7 గంటలకి రేడియో స్టేషన్ కు వచ్చేయండి అని.  గుండెల్లో రాయి పడిపోయింది.  సరే తప్పుతుందా మరి! ఆ ఫలానా వారు దిగుమతి చేసిన గత వారం రోజుల ‘ఈనాడు’ తరహా ఆంగ్ల పత్రిక లోని వార్తలు ముందేసుకుని,  బేరీజులు వేసి,  తెలుగులోకి రాసి, కొన్ని తీసి,  కొన్ని మార్చి, దిద్ది,  మొత్తానికి శనివారం వార్తలు చదివేసాను.  నాకు అలా రేడియో స్టేషన్ లో చదవటం కొత్త.  ఆ అనుభవం నెమరువేసుకుంటుండగానే ఒక ముగ్గురు ఫోన్లు – 1) బాగా చదివారండి; తెలుగు బాగా వచ్చినట్టుందే!  2) ఏమ్మా క్రొత్తవారా?  ఇంతకు మునుపు వార్తలు చదివావా?  3) మానకండి, అపుడపుడూ చదవండి. – సారాంశాలతో.   ఆనాటితో మొదలైన ఉత్సాహమే రేడియో తో పాటుగా, అక్కడి పత్రిక తెలుగు వాహినికి కథలు, కవితలు పంపటం వంటి సరదాలకి,  సభల్లో మాట్లాడటానికి ముఖ్యంగా స్వర్గీయ రామారావు గారికి ఘననివాళి అర్పించటం వంటి కృతజ్ఞతాపూర్వక చర్యలకి,  వేడుకల్లో వ్యాఖ్యత గా వ్యవహరించటానికి మూలమైంది.  7సం.  గడిచిపోయాయలా.  ఈ ఏడేళ్లలో నాకు చాలా కాలం పాటు ఇంట్లో ఇంటర్నెట్ లేదుకనుక ఆన్‌లైన్‌లో మసలుకోవటం అనేది తక్కువ.  “ఈవారం” అని వచ్చే ఒక ఆన్లైన్ పత్రిక మాత్రం తరుచూ చదివేదాన్ని.  

సరే, మళ్ళీ పాదాల్లో చక్రాలు తిరిగాయి.  తూర్పు దిక్కు దేశాన్నుంచి పడమటి తీరానికి తోయబడ్డాను.  మళ్ళీ కొత్త సీసాలో పాత సారాలా జీవితం దిద్దుకుంటుండగా 2005 ప్రాంతాల్లో  సంభవించిన ఒక వ్యక్తిగత విఘాతాన్ని తోసుకుని సాగటానికి ఎంచుకున్న మార్గం – సాహిత్యం.  2005-2008 నాటికి స్క్రీన్ మీద ఎక్కువసేపు చదవటం అలవాటు పడ్డా అవన్నీతెలుగేతర రచనలు, లేదా ఈనాడు,  ఆంధ్రభూమి,  వార్తా పత్రికల రచనలు .  ఆ క్రమంలో నా కంట పడింది  మాలతి గారి ‘తూలిక’ – తెలుగు కథలకి ఆంగ్లానువాదాలు.  అభిమాని లేఖ గా మొదలైన ఆ అనుబంధం మరొక మలుపు కి కారణమైంది.   వదిలేసిన కొన్ని సాహితీ వ్యాపకాలు తలకెత్తుకునే మార్పు సంభవించింది.  ఆ ఆనందపు నావ లో సాగుతున్న నా దృష్టికి తేబడింది వీవెన్ గారి ‘లేఖిని’.  వీవెన్ గారికి ఎందరో ఋణపడి ఉన్నారు,  నేనూ ఒకరిని.  ఆ తెలుగులో రాయటం సాధ్యం అన్న హర్షాతిరేక గళం నిదానంగా నా కలం లోకి అక్షరాలుగా చొచ్చుకుని నిద్రాణా నుభూతులను,  నిజ జీవితా నుభవాలను “మరువం”  తోటగా వెలికి తెచ్చాయి.   అలా 4సం. క్రితం బ్లాగులోక వాసినయ్యాను.   అప్పుడు తారసపడ్డ అద్భుతమైన బృహత్తర కార్యక్రమం “ఆంధ్రభారతి”.   తెలుగు చదువరులు అంతా చేతులెత్తి మొక్కి,  చేతులు కలిపి నడపాల్సిన యజ్ఞమది.  అక్కడి నిక్షిప్త నిధులను తొణకని ఆసక్తి తో  నిండుగా అనుభవిస్తుండగా,  నా మూషిక వాహన సంచారం (మౌస్ క్లిక్స్)  లో ప్రత్యక్షమైంది  కంటబడింది ఇదిగో  ‘తెలుగు సంస్కృతి, సంప్రదాయం, సాహిత్యం - మీ కోసం’అంటూ మాగంటి వంశీ గారి వెబ్.   వత్తుగా పేర్చిన అల్మారాలో వెదుక్కునే వస్తువు అక్కడి ఏదో ఒక అరలో దొరుకుతుంది.  అప్పుడు మొదలైన అక్కడి సమాచార సందర్శనం ఈవేళ్టిదాకా బెణకలేదు.   నా తెలుగు తృష్ణ కి మూలమని చెప్పుకునే నాలుగూ ఇవి -  తూలిక,  లేఖిని,  ఆంధ్రభారతి,  మాగంటి వెబ్.   ఆ నాలుగు దిక్కుల నిలిచిన నడుమ అభ్యాసానికి కలిసిన వెబ్ పత్రికలు, ఇతరత్రా వనరులు మరి కొన్ని ఉదహరించితీరాలి -  సుజనరంజని,  పొద్దు,ఈమాట, కౌముది, పుస్తకం... "అక్షరచిత్రం, పదనృత్యం, అంతశ్చైతన్యం"  అంటూ సాగిన నా "మరువం"  బ్లాగు అనుభవాలు,  నాలోని కవికి తోడ్పడ్డ పరిచయాలు ఎంతో విలువైనవి,  కానీ, అవి ఈ పోస్ట్ పరిధికి రానివి.  అభిప్రాయాలూ, విమర్శలు పడుగుపేకల్లా నడిచేవి.  అయినా అవన్నీ మునుపట్లో సవివరంగా, సవినయంగా చెప్పేసినవే.  అంచేత ఎక్కువ వివరాలు ఇవ్వను.  అప్పుడు అందిన ఒక ఆశ్చర్యానందపు క్షణం -   ఇది.
  

ఇక ఆ నలుగురు వ్యక్తులెవరననేనా మీరడిగేది.  తొలుత మా హిందీ టీచర్ – సీతారత్నం గారు.  మాలోని అనాసక్తిని పారద్రోలి,ఆటపాటల్లా అధ్యయనం చేయించి, అలవోకగా భాష మీద పట్టు వచ్చేలా కృషి చేసిన గురువు.  సహనం,  శాంతం కలిపి అల్లిన వస్త్రం ఆవిడ మానసం.  

విద్యార్థి గా నా తర్వాతి దశలో “న గురో రధికం” అన్న భయ,భక్తి భావాన్ని,  ఒక విధమైన ఆరాధనతో కూడిన అభిమానాన్ని నాలో కలిగించివారు మా లలిత మేడం గారు.  అందరికీ హడలుపుట్టించే ఆవిడకి కళాశాలలో చేరిన మొదటి రోజు నుండి చేరువ కాగలిగాను.  ఆ చనువు ఇక్కడ మాటల్లో చెప్పలేనిది. ఒక విధమైన ఆకర్షణీయమైన నవ్వుతో, ఆత్మవిశ్వాసం తొణికిసలాడే మాటతో ఆవిడ నేర్పిన విద్య, తీరు నేను మరువలేను.  ఈ ఇద్దరూ నన్ను చాలా ప్రభావితం చేసారు.   ఆధ్యాపక వృత్తిలోకే వెళ్ళాలన్న నా నిర్ణయాన్ని విధి బలీయత ఐటీ వైపుగా మళ్ళించి ఉండకపోతే ఎలాగ ఉండేదో? 

మూడవ వ్యక్తికి, నాకు  వారధి మా అత్తయ్య.  అత్తయ్య స్నేహితురాలైన ఖజానా గారు తన పిల్లల్ని పెంచుతూ,  మిగిలిన పిల్లల్ని ప్రోత్సాహిస్తూ, ఆర్థిక సహకారం అందిస్తూ, విద్యా బుద్దులనే గాక, సంస్కారయుతమైన నడవడిక, సభ్యత తో కూడిన జీవిక అలవరచటంలో,  స్నేహహస్తాన్ని అందించటంలో ఎలా ముందుంటారు, చురుగ్గా పలు కార్యక్రమాలు ఎలా నిర్వహిస్తారు... ఇత్యాది విషయాలు తెలిసాక,  ఆమె ఆ ఎదిగే పిల్లల పట్ల ఎంత కీలకమైన పాత్ర  వహిస్తున్నారో అవగాహన కి వచ్చాక నాలోనూ ఆసక్తి రగిలింది.   

3సం. క్రితం తెలుగు బడి మొదలుపెట్టాను.   ఒక ఏడాది పాటు అన్నీ బడి బ్లాగులో లాగ్ చేశాను కానీ ఆ అవసరం కనపడక ఆపాను.  ముచ్చటగా మూడో ప్రయత్నమైన ఈ బ్లాగు - ఇతరత్రా బడులు, సంబంధిత  విషయాలు అవీ కూడబెట్టాలని ఆలోచనతో - బాలానందం మాదిరిగా మొదలుపెట్టాను. 

చివరిగా తారసపడ్డ నాలుగవ వ్యక్తిని గూర్చి నాలుగు మాటలిక్కడ.  పైన ముగ్గుర్నీ వ్యక్తిగతం, ముఖతహాః ఎరుగున్నాను.  ఈ వ్యక్తిని నేను కలవనేలేదింకా.  కలవగలననీ అనుకోవట్లేదు.  చాలా చిత్రంగా నీకు తెలిసినది ఎంత/ఏమిటి?అని ప్రశ్నిస్తున్నట్టు వచ్చిన వారు శ్రీ జలసూత్రం విక్రమార్క (జవిక్) శాస్త్రి గారు; జలసూత్రం రుక్మిణీనాథ శాస్త్రి గారికి బంధువులు.  వాదిస్తూనే ఆయన లోని భాషాపటిమకి అచ్చెరువు పడేదాన్ని.  తెలుగు మళ్ళీ 'ఓనమాలు' మొదలుకుని చదివి రావాలి అన్నంతగా నాలో పట్టుదల పెంచినవారు.  “గురువు గారు, మీరు ఎవరోగానీ నాకు మంచి స్ఫూర్తినిచ్చారు. చండామార్కుల వారి వలెనో, సాందీపుని మాదిరో కాస్త నాకు మీవద్ద శిష్యరికం చేసే అవకాశం ఇస్తారా? నిజానికి మీ ప్రశ్నల్లనిటికీ ఒకటే జవాబు. నాలో మీరు చూసిన లోపాలు నాకు అర్థమయ్యే రీతిలో చెప్పండి, మీ నిర్వచనానికి తగిన శైలి, భావం, భాష, స్థాయి నేర్పండి. ఈ వంతు మీరు తీసుకుంటానంటే అపుడు చెప్పండి. మీ సవాళ్ళు స్వీకరించి నేను సాధన చేస్తాను. మీకివన్నీ అనవసరం అనుకుంటే ముమ్మారు నాకు సమాధానం ఇచ్చివుండేవారు కాదని నాకనిపిస్తోంది. దక్షిణగా మా తాత ముత్తాతల మాదిరి కావిళ్ళలో నూకల్లో కలిపి కాసులీయను, రూకల బస్తాలు పంపను. నా తర్వాతి తరానికి భాష, శైలి నేర్పుతాను.”  అని మనస్ఫూర్తిగా వేడుకున్నాను.

“మీరు అడిగిన వంతు నేను తప్పక తీసుకుంటాను. కాపోతే చండామార్కుల వంతూ కాదూ, సాందీపుని వంతూ కాదు, "కవిగండరగండ దుష్కవి కాలభైరవుండ" వంతు మాత్రమే. అమ్మాయిగారండీ - నేను వ్రాసింది అర్థం చేసుకుంటారు అన్న నమ్మకం నిరూపించారు కాబట్టి, అత్తెసరులోని గంజి లోపలికి ఇంకింది కాబట్టీ ఎప్పటిలానే దయ్యపు వ్రాతలే వ్రాస్తాను. విధి విధానాలు మార్చుకోను. మార్చుకోలేను. సరళంగా చెపితే చివరికి పరుషంగా తేలుతుంది. అందుకు! మీ నోట్లో నుంచి ఊడిపడ్డ దక్షిణ మాత్రం అడిగి మరీ తీసుకుంటాను. గుర్తు చేస్తాను. మాట తప్పితే ఎన్నటికీ మర్చిపోను. అదొక్కటి గుర్తుపెట్టుకోండి. మీరు మాట ఎలా తప్పారన్న విషయం ఈ గండభేరుండ దయ్యానికి తెలుస్తూనే వుంటుంది. కాబట్టి పారాహుషార్!

ఇప్పుడు చివరిగా మీకో ప్రశ్న - పుటకి ముప్ఫైయ్యారు పంక్తులు, పంక్తికి 45 అక్షరాల చొప్పున రాస్తూ ఉంటే 100 పేజీల పుస్తకం వ్రాయటానికి ఎన్ని గంటలు పడుతుంది ? మీ చుట్టాల్లో (బ్లాగ్ చుట్టాల్లో - ప్రత్యేకించి ఈ చుట్టరికం టపా చుట్టాల్లో) వినేవారి చెవులు ఊర్లో చెరువులో పౌర్ణానికి దీపాల్తో వదిలే దొప్పలు అవటం మూలాన్నూ, చూసే కళ్ళు కత్తిపీట కత్తికి చివర వుండే వంకీలుగా కనపడుతుండటం మూలాన్నూ కొద్దిగా కష్టమే అయినా కావిడిబద్ద తిరగేసి వెన్నుపూస విరక్కొట్టేట్టుగా ఆలోచించి చెప్పండి. “  అని సవాల్ విసిరారు. 

   

ఆ పరిచయం ఉత్తర ప్రత్యుత్తరాలుగా పరిణమించాక వారు ఇచ్చిన అభిప్రాయాలూ,వివరణలూ నాకు చాలానే దోహదం చేసాయి.  అపుడపుడే ఇంకా సాహిత్యపరంగా,  భాషాపరంగా ఏదో చెయ్యాలి అని కలుగుతున్న ఉత్తేజం వారి అభిమాన పూరిత వాక్కులతో మరింత ఉద్దీపితం అయ్యేది.   అయినా ఆ సవాల్ నాకు జవాబు దొరకని ప్రశ్న గానే మిగిలిందిప్పటికీను.  మీలో ఎవరికైనా తెలిస్తే నలుగురికీ పంచండి.

అదండి నా “ఆ నలుగురు”  కథ.

ఇచ్ఛా, జ్ఞాన, క్రియా శక్తులను అనుగ్రహిస్తూ, మాయా మోహిత మానవ మనోచైతన్యాన్ని ఉద్దీపితం చేసే సర్వేశ్వరుని కరుణతో తెలుగుబడి మొదలు పెట్టాను.  విద్యాకైరవానికి కౌముదైన త్రిలోకజనని సరస్వతి కటాక్షం మీపై ఎప్పుడూ ఉంటుంది అన్నారు స్నేహితులు.  సొంత అనుభవాలు, సొంత  అనుభూతులు, సొంత కష్టాలు/సుఖాలు, సొంత ఆత్మకథలు స్థాయి దాటి, పోనీ, వాటితో పాటుగా సార్వజనీనమైన సారస్వతం వైపు దృష్టి సారించాల్సిన సమయం వచ్చిందని మనసుకి తోచిన అనుభవాలు ఇప్పటి కార్యక్రమాలకి పురిగొల్పాయి. రేపు మరి కొన్ని... అంచేతను ఇది సశేషం.