ఓ ఇంటి ఉగాది సందడి

ఫాన్ ఆపేసి, రేడియో సౌండ్ పెంచేసి, "పిల్లలూ లెగాలిక" నూనె రాసుకున్న ఒళ్ళు, తల తో నాన్న రూపం కళ్ళు నులుముకుంటూ తెరుచుకున్న మసక చూపుకి ముందుగా అందేది. అటుగానో ఇటుగానో తలకి పెట్టుకున్న పిడపతో, ముఖానికి రాసుకున్న పసుపు వన్నెలో కుంకుమ తడితో హడావుడిగా తిరుగుతూ అమ్మ (మరి పులిహోర, బొబ్బట్లు, గారెలు, ఆవళ్ళు, పరమాన్నం...వగైరా చెయ్యొద్దూ ఒక్క చేత్తో), పెరట్లో మామ్మ (నానమ్మ) పూలమాలలు అల్లుతూ ఉండాలి తప్పనిసరిగా! ఇక తప్పక లేస్తామా, పెద్ద శిక్ష! దంతధావనం అవగానే ఎప్పుడూ "ఎత్తిన గ్లాసు దింపకుండా తాగాలి" అని వత్తిడి పెడ్తూ నాన్న ఇచ్చే వేడిపాలు దొరకవు సరి కదా, నాన్న గారే వంటికి శుభ్రంగా నూనె పట్టిస్తారు, అరగంట నానాక, తలస్నానాలు, ఉగాది పచ్చడి సన్నాహాలకి మనం సాకులు చెప్పకుండా సిద్దపడాలి (ఆకలి పేగుల సంగీతం వింటూ)! నరసింహులో, నాన్నో, నేనో వేప చెట్టు కి ఎగబాకే వానరజాతి వారసులం...క్రిందన పరిచిన తెల్లటి దుప్పటి తో మామ్మ, ఆమె కి తోడుగా అన్నయ్య, చెల్లి అపుడపుడూ అక్క...రాల్చిన పూలని ఒడుపుగా దూసి, నెమిచి, నూకలంత రేకుల వేప పూవు ఒక గిద్ద తయారు చేసేంత వరకు ఎవరూ మాట్లాడకూడదు; మామ్మ ఆర్డర్!

ఓ పక్కన పులిహోర పులుసు కలేస్తూ, గారెలు వేపుతూ, పూర్ణం పాకం పడుతూ, పాలు కాస్తూ (వంటగదిలో గాస్ స్టవ్, ఊకుండల పొయ్యి, నూతన్ స్టవ్ అన్నీ వెలుగుతూ ఉంటాయి వెలుపల ఉన్న కట్టెల పొయ్యితో పాటుగా, పక్కగా రవ్వలు చిమ్ముతున్న బాయిలర్ వెలుగు సాక్షిగా) అమ్మ చాలా నేర్పుగా కొత్త చింతపండు రసం తీసి, బెల్లం కోరి, కారం, ఉప్పు కలిపి ఆ గిన్నె ఇటు జరపగానే, "అమ్మా మామిడికాయ టెంక నాదేగా!?" నా ఆత్రం, "ఇపుడు జీడి కాయలు, ఒక కాయ నీకు దాచాలే," అమ్మ ఓదార్పు. మామ్మ వేప పూవు, చిదుముల్లా తరిగిన పుల్ల మామిడి ముక్కలు, కాసిని అరటిపళ్ళ ముక్కలు కలిపి నాన్న కి ఆ గిన్నె ఇస్తారు... కుటుంబం అంతా కలిసి పూజ చేసుకుని, ఒక్కొక్కరు ఒక వెండి గ్లాసుడు పచ్చడి తాగి (నిజానికి రకరకాల ముఖకవళికలు కావాలంటే మా ఇంటికి రండి కామెరా తో) ఇక వంట గదిలోకి వాపుగా చూపులు. వరసపెట్టి పిండి వంటల తిళ్ళు, మళ్ళీ ఉగాది పచ్చడి తాగటం, నాన్నకి మాత్రమే అర్థం అవుతూ తలూపే పంచాంగ శ్రవణం మనమూ వింటున్నట్లు నటించడం- సాయంత్రానికి మళ్ళీ మంచాల మీదకి చేరే వరకు భుక్తాయాసం! నవ్వులు, అరుపులు, తోపుళ్ళు, మూతి విరుపులు (అన్నీ తినే సరుకుల సమరం లోనే)... 

కొసమెరుపు: నా గ్లాసులో వేపపూవు నెమ్మదిగా దేవి మామ్మ గ్లాసులో పడేయటం, ఆమె నుంచి మామిడి ముక్కలు కొట్టేయటం, అమ్మ పక్కన చేరి పూలదండ అంతా నాదేనని మారం చెయ్యటం, నాన్న గారి పక్కన చేరి నాలుగు పద్యాలు అప్పజెప్పి డబ్బులు దండుకోవటం నా వంతు! బహుశా అందుకేనేమో ఇన్ని చేదు అనుభవాలు ఒక్కసారిగా తింటూ, కోయలేని పూలు పూయిస్తూ, కంప్యూటర్ ప్రోగ్రామ్స్ అప్పజెప్పి సొమ్ము గడిస్తూ- ఉగాది వేసిన బాటలో సాగుతూ ఇలా...

అందరికీ మరొక కొత్త ఉగాది వేడుక కి శుభాకాంక్షలు!

ప్రస్థానభేరి

పదాల కట్టలు పదిలంగా-
నారుమళ్ళలో ఊడ్పులంత శ్రద్ధగా
విడదీసి భావాల మళ్ళలో గుచ్చుతావు.

"తెగి రక్తమోడే వేలిని అదిమిపట్టినట్లుగానే, 
ఇలాగే,
ఈ గాయపడిన లోపలి మనిషిని ఒడిసిపట్టగలిగితే

అన్నపు పొంగు మీద జల్లిమూకుడు మూసి,
కుండలో మెతుకు పోకుండా 
ఒడుపుగా గంజివార్చినట్లు,

వెల్లువౌతున్న వేదనకి మరొక మనసు మూత ఉంటే,
బండబారకుండా
కోలుకునేలా బాసట గా నిలిస్తే బాగుంటుంది"

మెదడు కి మాట అప్పగిస్తే 
పెదాల గట్లు దాటి జారే పలుకులవి.
వెలుపలి పొరల్లో మనిషితనం ఇంతే!
యాంత్రికత లో అబ్బిన వస్తుగుణం ఇదే కదు?!

గుండె కి గుట్టు నేర్పగలిగితే- 
నిన్ను నువ్వు వినటం,
ఊరడించడం సాధించగలిగితే...

నీవే ప్రకృతి అవుతావు
లయమౌతూ, సృజించబడతావు

శ్రుతి చేసుకుని జీవనగానం పాడుతావు
నీలోని వేవేల విధులలో నిమగ్నమౌతావు

బాగుం/టుం/ది ఊహ, కానీ

చెదిరి బద్దలైన గుండెని,
బెదిరి చిన్నాభిన్నమైన 'నేను' లనీ
వెదికి తీసుకురావాలి

గాలికి, నీటికీ నడుమ నిష్పత్తిలా,
నేలకి, నింగికి మధ్య ముడిలా
నియమాలు నేర్పుకోవాలి,
నిలిచి ఉండటం అలవరచుకోవాలి.

కూడలి కి చేరితే ఎపుడూ ఇంతే-
దారీతెన్నూ తెలీనట్లే, 
నాలుగు దిక్కులూ పిలుస్తున్నా...

యంత్రఖచిత వనాల్లో
అనాధగా అలమటించనా?

నిరంతర వాహిని లో
సింధువునై తరించనా?

పిపాసతో బ్రతుకు స్వరాలు
సర్పాల్లా బుసకొడుతున్నాయి

సరళమైన రచన రాసుకోవాలి
నేను జీవించాలి
ఒక 'నేను' జీవచ్ఛవమైతే
పది 'నేను' ల కాంక్షతో రగలాలి

బతుకు యాగానికి 'నేను' సమిధనవ్వాలి

ఇంతకీ 'నేను' /మిగిలి/ఉన్నానా,
ఉన్నానన్న భ్రమలో ఉన్నానా!? 
అంతిమ ప్రస్థానం వరకు యింతేనా,
చివరకు మిగిలేది యిదేనా...

27/03/14

ప్రవాస పునాదులు

"ప్రవాసం" అంటే అనాధారిత ప్రతిపాదనలు,
తుడవలేని అపోహలే కొన్ని మెదడు కొలతల్లో-

పాదమిడిన ఉత్తర క్షణమే
పట్టుపానుపుల పవళింపులని
పాలరాతి మేడల నివాసమని
ఎడతెరిపిలేక కురిసే కాసులని
కడగండ్లు చొరని కాపురాలని:

సగ జీవితం గడిపిన దేశాంతర వాసపు
కథ కాని కథ- అనుభవాలే ఆత్మకథలు కాదా?
నిరుద్యోగ భత్యపుయాచన తో మొదలైన యాత్ర ఇది!
తొలినాళ్ళలో, తబ్బిబ్బయ్యే మనసుతో
తడబడే ఉఛ్చారణతో, తెలియని భయాలతో
కట్టుబొట్టు లో అమిరీఅమరని అసౌకర్యంలో
తెగిపడిన జ్ఞాపకాల చిట్టాలివి

యాంత్రిక వనాలలో మంద విడిన మేకలా
నోరెండిన పసి బిడ్డని చంకనేసుకుని
గుక్కెడు నీటికి అర్రులు చాస్తే
"Dollar a bottle" అంటూ దాహపు వెల కట్టిన నేలలో
నెర్రెలు విచ్చిన మానవత్వాన్ని పరిచయం చేసుకున్నాను

అర్థరాత్రి నిద్రకొరిగిన ప్రపంచంలో
నిర్జనమైన రైలుస్టేషనులో, చేతిలో సొమ్మున్నా
చిల్లర ఇవ్వ/లే/ని యంత్రపర నిబంధనతో
ఎటూ తోచని విధిలో, అపరిచితుని వెదుక్కుని
"do you have 2 dollars" అన్నదానికి
అర్థాంతరం ఉన్నదని, అది యాచకుల ఊతపదమని
దినపత్రిక వెనుగ్గా వినవచ్చిన విసుగు,
ఎగిరొచ్చిపడిన డాలరు కాసుతో నిర్విచేష్టురాలినయ్యాను

అమ్మ ఉత్తరమో, ఉద్యోగ ప్రకటనలో రావాలని
అర్రులు చాస్తే, పేపరు కట్టలు వేలు వస్తాయి:
మెయిల్ బాక్సుల్లో కొత్త ఉత్పత్తుల వార్తలు,
ఊరి వారి వేడుకల వార్తలు మోస్తూ.
'ఇంతంత కాగితపు అచ్చువేత కి ఎక్కడిదయ్యా సొమ్ము?'
"Junk Mail" అని చెత్తకుప్పల్లోకి విసిరిపడే శ్రమ నష్టం బేరీజు వేసాను

అందుకే ఎవరు వీసా వచ్చిందని వార్త పంపినా
రెండుమాటలతో కార్డుముక్క రాసిపడేసేదాన్ని అప్పట్లో,
డాలర్ పైన పోస్టల్ స్టాంప్ అతికించి మరీ!
"నీళ్ళు కొనుక్కోవాలి రా అబ్బీ,
చిల్లర మార్చుకుని వెంట ఉంచుకోవాలి సుమీ!!!" అంటో
"నీ చిరునామాకి ఎక్కువగా వచ్చి చేరేది నీకక్కరలేని వార్తలేనని" కలుపుతూ-

(1994 అనుభవాల నుంచి)